|
Rabi
Şimon ben Yeuda, Rabi Şimon ben Yohay adına şunları söyler:
Güzellik, güç, zenginlık, saygınlık, bilgelik, yaşlılık ve
ihtiyarlık ve çocuklar, hem dürüstler için hem de dünya için
uygundur. Pasukta belirttiği gibi “Ağarmış saçlar ihtişam
tacıdır; doğruluk yolunda bulunur.” (Mişle 16:31)
Başka bir pasukta belirtildiği gibi;
“Oğulların oğulları (torunlar) yaşlıların tacıdır; ve oğulların
görkemi babalarıdır.” (Mişle 17:6)
Ve başka bir pasukta belirtildiği gibi;
“Gençlerin görkemi kendi kuvvetleridir; ve yaşlı insanların
güzelliği ağarmış saçlardır.” (Mişle 20:29) Ve yine Mişle’de
başka bir pasuk:
“Tanrı Tsiyon dağında ve Yeruşalayim’de hüküm süreceği ve şeref
yaşlıların önünde olacağı zaman, ay solacak, güneş utanacak.
.(Yeşayau 24:23) Rabi Şimon ben Menasya söyler: Bu yedisi,
Hahamlarımız’ın dürüstleri tanımlamakta kullandıkları
özelliklerdir ve bunların hepsi Rabi [Yeuda Anasi] ve
çocuklarında gerçekleşmiştir.
ANOY, VEAKOAH, VEAOŞER, VEAKAVOD, VEAHOHMA, VEAZİKNA, VEASEVA,
VEABANİM, NAE LATSADİKİM VENAE LAOLAM .....GÜZELLİK, GÜÇ,
ZENGİNLIK SAYGINLIK BİLGELİK YAŞLILIK VE İHTİYARLIK VE ÇOCUKLAR
DÜRÜSTLER İÇİN HOŞ VE DÜNYA İÇİN İYİDİR.
Burada vurgulanan ve kişilerin devamlı arzuladığı özellikler
Tanrı adına kullanılırsa kişiyi yüceltir.
Dürüst insanlar bu öğeleri doğru kullanmayı bildiklerinden
sonsuzluğu elde ederler.
Bu öğeleri sıfır rakamına benzetebiliriz. Yalnız başına
kaldığında anlamı olmayan sıfır, yanına sayı
geldiğinde anlam kazanır. Aynı şekilde bu öğeleri doğru
kullanmak ve her birinin yalnızca amaca
ulaşmak için bir araç olduğunun bilincinde olmak gerekir. Bu
sayede bu yedi öğe değer ve anlam kazanır.
(a) Güzellik insanı yanlış bir şey yapmaya sürükleyebilir. Yosef
kendi güzelliği sayesinde mağdur
duruma düşmek üzereydi. Kendi arzularına hakim olmayı
başardığından hataya düşmedi.
Bu sayede Yosef Atsadik (dürüst Yosef) lakabını kazandı.
Güzel olan bir insan ağzından çıkan sözler sayesinde insanları
Tanrı yoluna bir adım daha
yaklaştırmasına neden olabilir.
(b) Güç sayesinde insan Tora’yı öğrenme gücüne sahip olur. Aynı
güç ve azimle
Tora’yı insanlara öğretme konusunda büyük istekle çalışır.Tora
insanın fiziksel gücüne enerji
veren ve şarj olmasını sağlar. Aynı şekilde güçlü olan daima
zayıfı korumasını bilir ve onu himayesi
altına alır. Bu öğeyi şayet kişi negatif amaçlar için kullanırsa
her yaptığı hareketle kendini Tanrı’dan uzaklaştırır.
(c) Zenginlik sayesinde kişi çok şeyler yapabilir. Ulaşılması
gereken çok amaca gerekli olan önemli araçlardan biridir. Bir
insan zenginliği sayesinde çok insana yardımcı olabilir ve
öğrenimini sıkıntısız yapabilir.Ama buna paralel olarak
zenginliğini yanlış hedefler için kullanan kişi her türlü
yanlışlığı yaparak negatif bir yolun içinde kaybolur gider.
(d) Saygı iyi ve kötü arasında dengeyi kuran önemli bir
kuvvettir. Saygınlığı olan bir kişi yaptıkları ve söyledikleri
ile örnek teşkil eder. Bu nedenle kişileri pozitif bir yöne
çekme konusunda önemli bir rol oynar. Saygınlığını yanlış
kullananlar bunun negatif sonucu olan kibirlilik sebebiyle hem
kendi kişisel gelişimine zarar verir ve hem de saygınlığını
yanlış bir şekilde kullanarak hareketleri ve söylemleri ile çok
insanı yanlış yola sevk eder.
(e) Bilgelik iki tarafı da keskin kılıçtır. İnsanın Tanrı
yolunda önemli adımlar atmasına ve O’na yaklaşmasına yardımcı
olduğu gibi, farklı kullanıldığında onu Tanrı’dan uzaklaştırır
ve insan yalnızca kendisini görmeye başlar.
(f) Yaşlılık ve ihtiyarlık insanları doğru yola yönlendirme
konusunda pozitif bir kuvvettir. Yaşlılar genelde yaşam
deneyimlerinden bahsettiklerinde etraflarındaki bir sürü
dinleyeneni etkileyebilirler. İyi ve ikna edici bir konuşma
yeteneği olan bir yaşlı deneyimleri ile çok insana pozitif
şeyler öğrettiği gibi dinleyenlerini yanlışa sevk edebilir.
Böyle bir durumda yaşamında yanlış yön çizen bir kişi için
“yaşlılık daha fazla günah işlemesine
neden olan zaman sürecidir” de denilebilir.
(g) Çocuklar Tora yolunda aldıkları eğitim ile bir kişi için iyi
bir geleceğin meyvesi olabilir. Bir çocuk aldığı Tora eğitimi
sayesinde kötülükle savaşmayı ve onu alt etmeyi başardığı gibi
yanlış eğitim ve manevi değerlerden uzak bir şekilde yetiştiği
takdirde iyiyi elde etme potansiyelini kötüye dönüştürmesine
neden olur.
Bu yukarıda saydığımız nedenleri göz önüne alarak Mişna’da
bahsedilen yedi öğeyi yalnızca iyi için kullanalım.
ŞENEEMAR: “ATERET TİFERET SEVA, BEDEREH TSEDAKA TİMATSE”
....PASUKTA BELİRTTİĞİ GİBİ “AĞARMIŞ SAÇLAR İHTİŞAM TACIDIR;
DOĞRULUK YOLUNDA BULUNUR” (MİŞLE 16:31)...
Bu cümle yaşlılığın manevi konular hakkında gerçek Tora kişiliği
ile çalışmasına engel olmadığını gösteriyor. (Tiferet İsrael)
VEOMER: “ATERET ZEKENİM BENE VANİM, VETİFERET BANİM
AVOTAM”.... VE PASUK’TA BELİRTİLDİĞİ GİBİ; OĞULLARIN OĞULLARI
(TORUNLAR) YAŞLILARIN TACIDIR; VE OĞULLARIN GURURU BABALARIDIR”
(MİŞLE 17:6)...
Çocuklar eğer gerektiği gibi eğitilmezlerse, etraftakiler, bu
çocukların anne ve babaları için utanç verici suçlamalarda
bulanabilirler. Bu pasuk gerçekten Tora’ya kendilerini adayan
kişilerin; çocuklarının ve torunlarının onların sadece gurur
kaynağı olacağının sözünü verir.
VEOMER: “TİFERET BAHURİM KOHAM, VEADAR ZEKENİM SEVA”.... VE
PASUKTA BELİRTİLDİĞİ GİB; “GENÇLERİN GÖRKEMİ KENDİ
KUVVETLERİDİR; VE YAŞLI İNSANLARIN GÜZELLİĞİ AĞARMIŞ SAÇLARDIR
“(MİŞLE 20:29)...
Gençler kendi fiziksel güçlerinden dolayı gurur duyarken,
yaşlılar da geçirdikleri yılların birikimi sonucunda elde
ettikleri bilgelikleriyle gurur duymalıdırlar. (Tiferet İsrael)
VEOMER: “VEHOFRA ALEVANA UVOŞA AHAMA, Kİ MALAH AD...TSEVAOT
BEAR TSİYON UVİRUŞALAYİM VENEGED ZEKENAV KAVOD.” ...VE VE PASUK
ŞÖYLE DER: “ TANRI TSİYON DAĞINDA VE YERUŞALAYİM’DE HÜKÜM
SÜRECEĞİ VE ŞEREF YAŞLILARIN ÖNÜNDE OLACAĞI ZAMAN, AY SOLACAK,
GÜNEŞ UTANACAK.” (YEŞAYAU 24:23)
Esas saygınlık, zenginlik ve güç Maşiah geldiğinde elde
edilecektir. (Musar Avot)
RABİ ŞİMON BEN MENASYA OMER:“ ELU ŞEVA MİDOT ŞEMANU HAHAMİM
LATSADİKİM KULAM NİTKAYEMU BERABİ UVVANAV”...RABİ ŞİMON BEN
MENASYA SÖYLER: “BU YEDİSİ, HAHAMLARIMIZ’IN DÜRÜSTLERİ
TANIMLAMAKTA KULLANDIKLARI ÖZELLİKLERDİR VE BUNLARIN HEPSİ RABİ
[YEUDA ANASİ] VE ÇOCUKLARINDA GERÇEKLEŞMİŞTİR.”....
Mişna’nın bahsettiği Rabi, Rabenu Akadoş olarak adlandırdığımız
eşşiz öğretmen Rabi Yeuda Anasidir.Rabi Yeuda Anasi Sözlü
Tora’yı yazıya toplayarak unutulmamasını sağladı. Aşağıdaki
sebeplerden dolayı üç isimle çağırılırdı:
Rabi; yani öğretmen. çünkü o bütün İsrael’in öğretmeniydi ve
onlara Tora öğretti.
Nasi Rabi Yeuda; Başkan. O dönemde Yahudiler’in lideriydi.
Aziz-Mübarek öğretmen; çünkü onun vücudu da ruhu kadar saftı..
Hahamlarımız onun bu dünyadan ayrıldığı gün on parmağını
Tanrı’ya doğru uzatarak şunları dediğini anlatırlar: “Dünyanın
Hakimi, şu bilinsin ki yaşantımın hiçbir evresinde küçük
parmağımla bile olsa bu dünyanın zevklerinden yararlanmadım.”
|
