|
Modiin
şehrinden Rabi Elazar der ki: Kutsal şeylere saygısızlık
eden, bayramları önemsemeyen, toplum önünde herhangi birini
küçük düşürerek utandıran, Avraam Avinu ile (Tanrı arasındaki)
antlaşmayı kabul etmeyen, Tora’nın anlamlarını ve doğruluğunu
Alaha'nın zıttı olabilecek bir şekilde kasten saptıran
kişi iyilik yapsa bile öteki dünyada yer sahibi olamaz.
Açıklama
AMEHALEL
ET AKODAŞİM .
KUTSAL ŞEYLERE SAYGISIZLIK EDEN.
Bu
Mişna tapınakta yapılan kurbanlardan bahseder. Bu kurbanların
nasıl ve ne zaman olması gerektiğini Tora’dan öğrenmekteyiz.
Bet-Amikdaş olmadığından dolayı bu gün Yahudilikte kurban
kesmek günahtır. Tavuk kesimi ‘kapara’ başka
nedenlerden dolayı yapılır ve bunu kesinlikle kurban olarak görmemek
gerekir.
Bu Mişna’dan kişinin kendisine olan saygınlığına
önem vermesi gerektiği fikrini de çıkarabiliriz. “Tanrı’nın
suretinde” yaratılan her kişi çalışarak Tanrı katında yüksek
bir noktaya erişebilir. Bu yüzden, kişinin kendi kendine ulaştığı
mertebe nedeniyle saygı görmesi gerekir.
VEAMEVAZE
ET AMOADOT .
BAYRAMLARI ÖNEMSEMEYEN.
Herkes
bayramlarımıza gereken önemi ve kutsiyeti vermesini
bilmelidir. Çünkü Bene-Yisrael’in özelliğini
koruyan, gelenek ve görenekler olmuştur. Bayram günleri
insanlar aile büyüklerini ziyaret etmeli ve çocukları, ev
hanımlarını hediyelerle sevindirmelidirler.
VEAMALBİN
PENE HAVERO .
TOPLUM ÖNÜNDE HERHANGİ
BİRİNİ KÜÇÜK DÜŞÜREREK UTANDIRAN.
Amalbin
pene havero
kelimelerinin tam anlamı arkadaşının yüzünün beyaz olmasına
(Amalbin-Lavan) sebep olan demektir. Bir insan herkesin önünde
utandırıldığında yüzü önce kırmızıya
ve sonra soluk beyaza dönüşür. Toplum önünde
birisini utandırmak bir kişiyi öldürmek gibidir. Bu nedenle
insan utandırıldığında yüzü kırmızı olur ve
sanki o kişiden kan akmış gibidir. Böyle bir hatanın da
geriye dönüşü yoktur.
VEAMEFER
BERİTO ŞEL AVRAAM AVİNU .
AVRAAM AVİNU İLE (TANRI
ARASINDAKİ) ANTLAŞMAYI KABUL ETMEYEN.
Herhangi
bir Yahudi Berit-
Mila (sünnet) olmayı reddederse veya bunu Moel’in (Berit-Mila’yı
dinsel kurallara göre yapan kişi) sünnet yapması yerine
hastanede ameliyat niyetine sünnet olursa Tanrı’nın Avraam
Avinu’yla (ilk tektanrıcılık kavramını getiren atamız)
yaptığı anlaşmayı reddediyor demektir.
Yahudi
kimliği..
Cuma
akşamları Şelomo Ameleh’in
yazdığı Şir Aşirim (Şarkıların Şarkısı) metni
okunduğunda, Rabi Hayim Berlin ağlamaya başlar. Bunu gören
Rabi Arye ona ağlamasının nedenini sorar? Rabi Hayim bir
hikayeyle cevap verir: "Ben Moskova’da Rabi olduğum sıralarda,
şehrin tanınmış Yahudi iş adamlarından birisi, benimle özel
olarak konuşmak istediğini söyledi. Bu görüşmede
kendisinin bir oğlunun doğduğunu ve mümkünse sünnetinin
gizli olarak yapılmasını istedi. Berit-Milayı yapacağımı,
ama bu gizliliğin nedenini sordum." "İşim nedeniyle
Yahudi kimliğimi saklamıyı tercih ediyorum. Komşularım
benim ve ailemin Yahudi olduğumuzu bilmemekteler. Bu nedenle
onların duymaması için Berit-Mila’yı gizlilikle yapmak
istiyorum." "Berit-Mila’yı büyük bir gizlilikle
gerşekleştirdik. Tören bitiminde baba bana büyük miktarda
para verdi ama ben parayı kabul etmedim. Paranın az geldiğini
düşünen baba, verdiği paranın iki katını daha verdi.
Parayı gene kabul etmedim, ancak yalnızca Yahudilik’ten
kopmasına, başkalarının kendisini Yahudi olarak bilmelerini
istememesine rağmen, çocuğuna yapılan Berit-Mila’nın
neden bu kadar önem taşıdığını, neden bu mitsvayı yerine
getirmek için bu kadar uğraştığını sordum. Baba şöyle
cevap verdi: “Sevgili Rabi, küçükken annem ve babamın öğrettiklerine
rağmen yaşadığımız şartlardan dolayı Yahudilikten ne yazık
ki tamamen koptuğumun farkındayım.Yahudi bilincimi tekrardan
kazanabilir miyim bilmiyorum? Aynı şekilde oğlum yaşadığımız
ortamdan dolayı Yahudilik hakkında pek bir şey öğrenemeyecek
ve bilemeyecek. Ama günün birinde Yahudi bilincini
kazanabileceği bir ortamda yaşarsa ve o yolu seçerse bunu
engeleyecek hiçbir pürüzün kalmaması için en azından
Berit-Mila mitsvasını yerine getiriyorum." Rabi Hayim
Berlin bu hikayeden şu sonucu çıkarır: Şir Aşirim metnini
okurken ağlamamın nedeni bu hikayedir.
İNAH
YAFA RAYATİ, İNAH YAFA, ENAYİH YONİM.
Ah, ne güzelsin sevgilim, ah sen ne güzelsin; Gözlerin güvercin
gibi. (Şir Aşirim1:15)
Metinde
sen ne güzelsin kelimelerinin iki kere geçmesinin
nedenini daha iyi anlıyorum. Birinci kez kullanılan sen ne
güzelsin kelimeleri Yahudi milletinin günah ve hata
yapmadan önce Tanrı’nın önünde güzel olduğunu
vurgulamak, ikinci kez ise hatadan sonra bile Yahudi milletinin
Tanrı’nın önünde güzelliğini koruduğunu belirtmek içindir.
Nasıl olur da Yahudi milleti günahtan sonra güzelliğini
koruyabilir? Çünkü gözleri güvercin gibidir. Güvercin ne
kadar uçarsa uçsun, yuvadan görme mesafesinden fazla uzaklaşamaz.
Aynı şekilde herhangi bir Yahudi kökünden kopmuş ve
Yahudiliğinden tamamen uzaklaşmışsa bile Avraam Avinu’yla
yapılan antlaşma (Berit-Mila mitsvası) onu sıcak tutar ve günün
birinde geriye, yani Yahudiliğe, köküne geri getirir. |
