|
Harkinas’ın
oğlu Rabi Dosa şunları öğretir: Geç sabah uykusu, öğle
şarabı, çocukların gevezeliği ve
hiçbirşey yapmadan zamanı boşa sarfederek oturmak
insanı dünyadan çıkarır.
Açıklama
ŞENA
ŞEL ŞAHRİT.
GEÇ SABAH UYKUSU.
Burada
Mişna uykusunu alıp da gereğinden fazla uyuyan ve tembelleşen
insandan bahsetmektedir. Yoksa her kişi fiziksel ve manevi sağlığını
koruyabilmek için gerektiği kadar uykusunu almalıdır. Buna göre
kişi, sabahları geç kalkmakla, sabah duaları Şema ve
Amida’yı zamanında okuyamayıp manevi gelişimini
gerektiği gibi sağlayamayacaktır.
VEYAYİN
ŞEL TSAORAYİM
. ÖĞLE ŞARABI.
Kişi
günün ortasında alkollu içeceklerden uzak durmalıdır. Şarap
sabahları insanı yumuşatır ve gevşemesini sağlar. Akşam
saatlerinde kişinin fiziksel ve manevi haline mutluluk verir.
Ama günün ortasında kişinin en faal ve aktif olduğu
zamanlarda kişiyi uyuşturur ve tembelleştirir. Her
alandaki meşguliyetini gerektiği gibi yapamaz.
VESİHAT
AYELADİM .
ÇOCUKLARIN GEVEZELİĞİ.
Anne
ve babaların bilmesi gereken, çocuklarını yetiştirirken,
onların anlama kapasitelerinin farklı olduğu, dolayısyla
onlarla aynı dili konuşmak gerektiği; ama aynı zamanda çocuklarla
çocuk olunmamasının önemidir.
HANOH
LANAAR AL Pİ
DARKO. Çocuğu
gideceği yola göre yetiştir, yaşlı olunca da o öğrettiğin
yoldan ayrılmaz. (Mişle 22:6) Bu
pasuktan şunu öğrenmekteyiz: Çocuğun yetişmesi zaman
isteyen bir süreçtir. Bu süreç içerisinde çocuk yaşına
ve kişiliğine uygun olarak yetiştirilmelidir. Onlarla
gereksiz konularda konuşmak bir bakıma boş gevezelik etmektir
ve ne çocuğa ne
de anne babaya yarar sağlar. Tam tersine gelişimi için zarar
verir.
BATE
KENESİYOT ŞEL AME AARETS. HİÇ BİRŞEY YAPMADAN ZAMANI
BOŞA SARFEDEREK OTURMAK.
Ne
yazık ki insanlar, bazen konuşulacak konu bulamadıkları için gereksiz
konularla zamanlarını boşa harcarlar. Kişi zamanını, öğrenmek
yerine gelişigüzel konularda konuşarak harcarsa bu o kişiye
yarar sağlamayacaktır. Bu tip konuşmalar
genelde dedikodu, iftira, küfür ve terbiyesiz laflardan
ibarettir. Bu da kişinin kültür
seviyesini ve ne kadar cahil bir insan olduğunu gösterir. Bu tür
konuşmalar zaman kaybı ve kişiye zarar vermekten başka bir
şey değildir.
MOTSİİN
ET AADAM MİN AOLAM .
İNSANI DÜNYADAN ÇIKARIR.
Rabenu
Yona der ki: Bu tip negatif alışkanlıklar insanın hayatını
kısaltır. Tora öğrenimi ve uygulama yaşamın uzun olmasını
sağlar: LEAAVA ET AD.. ELOKEHA LİŞMOA BEKOLO ULDOVKA
VO, Kİ U HAYEHA VEOREH YAMEHA.. Tanrı’n Aşem’i
sevmek, O’nun sözünü dinlemek, ve O’na bağlanmak için,
zürriyetinle sen yaşayasın; çünkü senin hayatın ve günlerinin
uzunluğu O’dur. (Devarim 30:20)
Hayat
bir yatırım imkanıdır. Tanrı tarafından verilen yaşamın
akılcı bir yolla iyi bir şekilde yatırıma dönüştürülmesi
gerekir. Bu yatırımı iyi kullanamayan kişi, ana parayı da
suistimal etmektedir. Bir bakıma verilen yaşam hediyesinden
bile bile mahrum olmaktadır.
Bu
bahsetmiş olduğumuz Mişna insan yaşamının farklı dönemlerini
ele almaktadır. Sabah, kişinin yaşama başladığı, manevi
ve fiziksel dünyasına girdiği zamandır. Yaşamın ikinci
kademesi her şeyiyle gücünün en dorukta olduğu noktadır.
Yaşamın üçüncü kademesi de yaşını almış yaptıklarını
analiz etmesi gerektiği ve yaptıklarıyla gurur duyacağı
zamandır. Aynı şekilde insan gün içinde üç ayrı kademe içerisindedir.
Sabah, öğlen ve akşam. Bu kademeleri suistimal etmemek
gerekir. Aksini yapan kişi, bu mükemmel dünyadan kendini
uzaklaştırır. İnsan yaşamının her saniyesini doğru şekilde
değerlendirmesini bilmelidir.
Uzun
yaşamın sırları..
Talmud'da
sorulur: Uzun yaşamın sırrı nedir? Cevap, bir diyet veya
herhangi bir fiziksel alıştırma değildir. İnsanın fiziksel
varlığının devam etmesi kişinin manevi sağlığına bağlıdır.
O nedenle kişinin uzun yaşaması ruhunun gelişmesine bağlıdır. |
