|
V.I
Dünya
on cümle telaffuz edilerek yaratıldı.
Bir cümle ile yaratılabilecek iken neden on cümle?
Gerçek’in dışında hiçbir şeyin olmadığını açıkça
göstermek için; hiçbir ayrıntı dikkate alınmayacak kadar küçük
değildir.
Bu açıklık kötünün cezalandırılmasını
Ve doğrunun ödüllendirilmesini mümkün kılar.
Kötüler Gerçek’i inkâr eder ve kendi evlerini kirletir.
Cezaları bu dünyadan korkmaktır.
Doğrular Gerçek ile ilgilenir ve kutsallık oluştururlar.
Ödülleri dünyada sükunettir.
V.2
Adam’dan
Noah’a on nesil vardı.
İnsanlığın yaratılmasından yok edilmesine kadar on
nesil.
Neden?
Bize sabrın değerini öğretmek için.
Adam’dan Noah’a her nesil gösterilen Doğru’yu ihlal
etti. Yine de
onuncu nesle kadar hiçbir tepki görülmedi.
Gerçek bizim Doğru’ya dönmemizi bekler.
Ancak sürdürülen ihlal, dönüşü olmayan bir yola ulaşır.
Hem yaradılış, hem de medeniyet kaosun
içinde kaybolur.
V.3
Noah’tan
Avraam’a on nesil vardı.
İnsanlığın yok edilmesinden yeniden yönlendirilmesine on
nesil.
Neden?
Bize sabrın değerini öğretmek için.
Noah’tan Avraam’a her nesil gösterilen Doğru’yu ihlal
etti. Yine de
onuncu nesle kadar hiçbir tepki görülmedi.
Kendi yanılgı alışkanlığımızdan başka engel yoktur.
Her an kutsallığı seçebilir, adaleti oluşturabilir,
merhameti yayabilir ve böylece Gerçek ile
ilgilenmenin ödülünü alabiliriz: sağlıklı ve yetiştirici
bir dünya.
V.4
Avraam
on sınavdan geçti ve hepsine dayandı.
Neden?
Bağlılığının ne kadar büyük olduğunu göstermek için.
Istırap hayatın özüdür.
Kişi acı çekerek kalbini merhamete açar; insanların paylaşılan
acısı...
Sınavlarımıza, dünyayı sırt çevirmeden acıyı hissederek
dayanırız.
Kötülüğe düşmeden acı çekerek doğru davranırız, adil
olmayan durumlar karşısında bile.
V.5
Mısır’da
atalarımız için on harika gerçekleştirildi,
Denizde de on harika.
Onların adına yapılan harikaları hak etmek için ne yaptılar?
Harikaları hak etmeyiz.
Sadece gözlerimizi harikalara açarız.
Harikalar yaşamın kalbidir,
Yaşamın bağrında atan.
Harikaları hak ettiğinizi zannetmeyin
Sadece harikalarla karşılaşmaya cüret edin.
V.6
Mısır’da
Mısırlıların başına on bela geldi.
Denizde de on bela.
Günahları neydi ki bu yapıldı?
Adaleti saptırmak
Başkalarını tutsak etmek
Hayale tapmak
Kutsallığı ihlal etmek
Bu tür eylemler kaosa yol açar
Merhameti yok eder
Arkadaşlığı ortadan kaldırır
Ve dünyayı karanlığa iter.
V.7
Atalarımız
on kez Gerçek’i sınadı:
“Beni on kez sınadılar
ve Sesimi dinlemediler.” (Bamidbar 14:22)
Gerçek’i sınamak nedir?
Kutsallığa aykırı hareket etmek:
Adaletin çığlığına kulak tıkamak,
Bilgeliğin sözcüklerini dinlemeyi reddetmek.
Yaşam sürekli sırlarını fısıldıyor:
Adalet, sevgi, merhamet,
Tüm çeşitliliğin içindeki ve ötesindeki en büyük birlik.
Kendi saçmalıklarımızdan başkasını
Dinlemeyecek kadar meşgulüz,
Duyamayacak kadar gürültücüyüz.
Sessiz olun. Sakin
olun. Dinleyin ve
ilgilenin.
V.8
Bet
Hamikdaş’ta on mucize gerçekleşti:
Kurbanın kokusu düşüklere yol açmadı;
Hiçbir kurban bozulmadı;
Mezbahada tek bir sinek bile yoktu;
Koen Gagol Yom Kipur’da hiçbir zaman kirli değildi;
Yağmur sunağın ateşini hiç söndürmedi;
Hiçbir rüzgâr sunağın dumanını yaymadı;
Omer, ekmek somunları ve showbread kusursuzdu;
İnsanlar tıkış tıkıştı
Ama eğilecek bol yer vardı;
Yeruşalayim’de hiç kimseyi yılan ya da akrep sokmadı;
Kimse kimseye “Yeruşalayim’de geceyi geçirecek
Yer yok demedi..”
Mucizeler, sade görkemleriyle ortaya çıkan sıradan olaylardır.
Bet Hamikdaş mucizeler yeriydi çünkü sıradan olanın
Harikası ile ilgilenmeye atanmış olan yerdi
Bu yer yaşamınızın neresinde?
Neden burada değil?
V.9
Şabat
gecesinin alacasında on şey yaratıldı:
Dünyanın ağzı (Bamidbar 16:32),
Kuyunun ağzı (Bamidbar 21:16-18),
Eşeğin ağzı (Bamidbar 22:28),
Gökkuşağı (Bereşit 9:13),
Man (Şemot 16:15),
Moşe’nin asası (Şemot 4:17),
Şamir, taş yiyen kurt (I Krallar 6:7, 16),
İbrani alfabesi,
Yazı ve On Emir.
Ve bazıları şunları da ekler:
Doğanın yıkıcı güçleri,
Moşe’nin gizli mezarı (Devarim 34:6),
Avraam’ın koçu (Bereşit 22:13).
Ve bazıları şunları da ekler:
Kerpetenlerin yapıldığı kerpetenler
Tüm
yaradılışın örnek şekilleri.
V.10
Görgüsüzlerin
yedi, Bilgelerin de yedi özelliği vardır:
Bilgeler, bilgelik ve deneyimleri
Kendi bilgelik ve deneyimlerini aşanların yanında konuşmaz;
Başkasının sözünü kesmez;
Cevap vermekte acele etmez;
Alakalı sorular sorar, alakalı yanıtlar verirler;
Konuya aşina olmadıklarında rahatça “Bilmiyorum” derler;
Doğru’yu onaylar, hatayı kabul ederler.
Görgüsüzler bunların tersini yapar.
V.11
Yedi
yanlış hareket kendi talihsizliklerine yol açar:
Yoksulun rızkını çalmak açlık getirir.
Korkunç suçlar ve doğayı bozmak bela getirir.
Adaleti ve Doğru’yu saptırmak savaş getirir.
Yanlış öğretiler yaymak kaos getirir.
Putperestlik, şehvet, şiddet
Ve doğanın sömürülmesi
Sürgün getirir.
V.12
Hastalık
dört dönemde artar:
Dördüncü yılda, yedinci yılda, yedinci yılın bitiminde
Ve Sukot’un bitiminde.
Dördüncü yılda, eğer üçüncü yılın içinde
Yoksulun rızkını ihmal edersek;
Yedinci yılda, eğer altıncı yılın içinde
Yoksulun rızkını ihmal edersek;
Yedinci yılın bitiminde
Eğer kanunu ihmal eder
Ve Şabat yılı boyunca yoksulların
Tarlalarımızdan yemesine izin vermezsek;
Sukot’un bitiminde
Eğer yoksulun hasat payını çalarsak.
Başkalarının zararına zenginleşebileceğinizi sanmayın.
Zayıfa karşı adaletsizlik, herkesin sağlığını bozar.
V.13
Dört
çeşit insan vardır:
“Benim olan benim, senin olan senindir” diyenler.
Bunlar ortalama insanlardır
ama bazıları Sodom halkı gibi olduklarını söyler.
“Benim olan senindir, senin olan ise benimdir” diyenler.
Bunlar görgüsüzdür.
“Benim olan senin, senin olan senindir” diyenler.
Bunlar dindardır.
“Benim olan benimdir, senin olan da benimdir” diyenler.
Bunlar
kötüdür.
V.14
Dört
çeşit karakter vardır:
Çabuk öfkelenen, çabuk sakinleşen
Olumlu yönleri olumsuz yönlerini bastırır.
Zor öfkelenen, zor sakinleşen
Olumsuz yönleri olumlu yönlerini bastırır.
Zor öfkelenen, kolay sakinleşen
Böyle insanlar gerçekten kutsaldır.
Kolay öfkelenen, zor sakinleşen
Böyle insanlar gerçekten kötüdür.
V.15
Dört
çeşit öğrenci vardır:
Çabuk öğrenen, çabuk unutan
Kaybedilen, kazanılanı bastırır.
Yavaş öğrenen, yavaş unutan
Kazanılan, kaybedileni bastırır.
Çabuk öğrenen, yavaş unutan
Bir bilge.
Yavaş öğrenen, çabuk unutan
Öğrencilerin en kötüsü.
V.16
Hayır
işleri yapanlar arasında dört çeşit davranış vardır:
Verenler
Ama başkalarının vermesini istemeyenler
Bunların başkalarının sahip olduklarında gözü vardır.
Vermeyenler
Ama başkalarının vermesini isteyenler
Bunlar kendilerine ait olanı saklamak ister.
Verenler
Ve başkalarının da vermesini isteyenler
Bunlar gerçekten kutsaldır.
Vermeyenler
Ve başkalarının da vermemesini isteyenler
Bunlar gerçekten kötüdür.
V.17
Bet
Midraş’a gidenlere özgü dört çeşit davranış vardır:
Gidenler
Ama öğrendiklerine uygun bir şekilde yaşamayanlar
Bunlar gittikleri için saygı görür.
Öğrendiklerine uygun şekilde yaşayanlar
Ama artık gitmeyenler
Bunlar yaptıkları için saygı görür.
Gidenler ve yapanlar
Bunlar gerçekten kutsaldır.
Ne gidenler, ne de yapanlar
Bunlar gerçekten kötüdür.
V.18
Bilgelerin
önünde oturanlar arasında dört çeşit insan vardır:
Süngerler, huniler, süzgeçler ve elekler.
Süngerler her şeyi emer.
Huniler bir uçlarından alır,
Diğer uçlarından çıkarır.
Süzgeçler şarabı süzer,
Tortuyu tutar.
Elekler tozu eler
Unu tutar.
V.19
Başka
bir şeye dayanan sevgi...
O şey gidince,
Sevgi de gider.
Hiçbir şeye dayanmayan sevgi...
Böyle bir sevgi hiçbir zaman bitmez.
Bir şeye bağlı sevgi nedir?
Amnon ile Tamar arasındaki sevgi.
Çünkü Amnon Tamar’ın güzelliğini seviyordu
Ama kişiliğine saygı duymuyordu.
Bir şeye bağlı olmayan sevgi nedir?
David ile Yonatan arasındaki sevgi.
Çünkü taht için rekabet ettikleri halde
Birbirlerine karşı sevgileri ayakta kaldı.
V.20
Doğru
uğruna yapılan her kavga
Sonunda
yapıcı olacaktır.
Doğru uğruna yapılmayan her kavga
Sonunda yıkıcı olacaktır.
Doğru uğruna yapılan kavga nedir?
Hillel ile Şamay arasındaki kavga
Çünkü tartıştıkları halde
Tek amaçları Doğru’yu ortaya çıkarmaktı.
Doğru uğruna yapılmayan kavga nedir?
Korah ve takipçileri arasındaki kavga
Çünkü Doğru için değil, güç için tartışıyorlardı;
Gerçek’i bilme hevesi ile halk için değil,
Kendileri için
Ve diğerlerine hükmetme açlıkları için.
V.21
Topluma
erdeme giden yolu gösteren
Hiçbir zaman günaha yol açmaz.
Toplumu günaha sevk eden
Hiçbir zaman erdemi bulmaz.
Moşe erdemliydi
Hiçbir zaman toplumu günaha yöneltmedi;
Dolayısıyla toplumun erdemi
Onun başarısıydı (Devarim 33:21)
Nevat’ın oğlu Yeroboam günah işledi
Ve toplumu günaha yöneltti:
Dolayısıyla toplumun günahı
Onun suçudur.
V.22
Üç
özellik kişiyi Avraam’ın müridi yapar.;
Üç başka özellik ise Bilam’ın.
Zeki bir görüş
Alçakgönüllü bir yürek,
Huzurlu bir ruh,
Bunlar Avraam’ın özellikleridir.
Şaşkın bir bakış,
Şehvetli bir yürek,
Küstah bir ruh,
Bunlar Bilam’ın özellikleridir.
Avraam’ın müritleri bu dünyada doyar
Ve huzur bulur.
Bilam’ın müritleri bu dünyada aç kalır
Ve kargaşa bulur.
V.23
Yeuda
ben Tema şöyle dedi:
Doğruluğun görevlerini yerine getirirken
Bir leopar kadar güçlü ol,
Bir kartal kadar hafif
Bir geyik kadar atik
Ve bir aslan kadar yürekli.
V.24
Yeuda
ben Tema şöyle derdi:
Kalbini dünyaya karşı katılaştıran
Öz benliğinde kısılır,
Kendini Gerçek’e kapatır
Ve bencillik sürgününün ülkesinde kaybolur.
Kalbini dünyaya karşı yumuşatan
Öz
benliğini unutur,
Kendini Gerçek’e açar
Ve kişinin her bireyin bir parçası olduğu,
Her bireyin ise herkesin bir parçası olduğu
Bir merhamet ve barış dünyası yaratır.
V.25
Yeuda
ben Tema şöyle derdi:
Beş, yazıyı öğrenme yaşıdır
On Mişna’yı okuma
On üç mitsvot, yani doğru eylemler yapma,
On beş Talmud’u inceleme,
On sekiz evlenme,
Yirmi meslek sahibi olma,
Otuz gücünün doruğuna çıkma,
Kırk deneyim edinme
Elli öğüt verme,
Altmış ruhani olgunluğa erişme,
Yetmiş topluma öncülük etme,
Seksen ruhani güce ulaşma,
Doksan alçakgönüllülükle geri çekilme
Yüz ise bu dünyaya tutunmanın ötesine geçerek
Şükran etme yaşıdır.
V.26
Ben
Bag Bag şöyle dedi:
Döndür, yine döndür
Çünkü her şey onun içinde
Ve zihin açıklığı ondan gelir.
İçinde yaşlan ve saçını ağart
Ama ondan ayrılma
Çünkü bundan iyi iş yoktur.
Nedir peki bu? Tora,
Doğru,
Her günün Gerçek’inin değişen anları.
İlgilen ve yaşa,
Kalbinin son atışına kadar.
Görmezden gel ve öl,
Kalbin kuvvetle attığı halde.
V.27
Ben
Hay Hay şöyle dedi:
Çaba kendi kendini ödüllendirir.
Yapmak için buradayız.
Yaparak öğreniriz;
Öğrenerek biliriz;
Bilerek hayranlığı tadarız;
Hayranlıkla
bilgeliğe ulaşırız;
Bilgelikle sadeliği buluruz;
Sadelikle dikkat ederiz;
Ve dikkatle
Yapılması gerekeni görürüz.
|
