Ölüm
İlanı
RABBENU
TAM
Rav Yaakov ben
Meir, Ramerupt-sur-Seine, Fransa'da 1100 senesinde doğmuştur. Annesi, ünlü
bilgin ve yorumcu Raşi'nin kızı Yoheved, babası ise Rav Meir Bonfils'ti.
Haçlılar Tarafından
Nerdeyse Öldürüldü
Birinci Haçlı
Seferinde olduğu gibi İkincisi sırasında da (yarım asır sonra) sayısız
Yahudi kurban verildi. Rabbenu Tam (Rav Yaakov'un takma adı) da bu olaylar sırasında
nerdeyse hayatını yitirdi. Olay
1147 senesinin Şavuot Bayramı sırasında cereyan etti. Gözü dönmüş bir
çete, Rav'ın evine girerek evi yağmaladıktan sonra ateşe verdi.
Rabbenu Tam
yakalanarak vücuduna beş sert darbe vuruldu. Haçlılar bu darbelerin
''Yahudilerin
İsa'ya çarmıhta
iken vurdukları darbelerin karşılığı'' olduğunu söyliyerek, Yahudi
bilgini öldürmeye hazırlandılar. Tam o sırada oradan geçmekte olan
kraliyet sarayının mensubu olan bir asılzade, Rabbi'yi tanıyarak olaya müdahale
etti.
Asilzade, Haçlılara,
Rav Yaakov'u dininden caydıracağı ve Hıristyanlığı kabul etmeye zorlayacağı
sözünü vererek onu çetenin elinden kurtarmayı başardı.
Ramepurt'taki
evinin kaybı ve ölüme bu kadar yaklaşması üzerine, Rabbenu Tam, büyükbabası
Raşi'nin doğum yeri olan yakındaki Troyes kasabasına göç etti. Burada
Talmud Akademisinin başına geçti. Onun liderliğinde, akademi, Avrupa kıtasının
önde gelen Tora kurumlarından biri haline geldi.
Sebep Sonuç İlişkileri
ve Esneklik
Kendisinin
karara bağlaması gereken günlük halahik (yasal) konularda (özellikle
ekonomik sorunlarla ilgili), Rabbenu Tam tutarlı bir sebep sonuç ilişki
sistemi ve esneklik gösterirdi. Bu bağlamda örneğin, Yahudi tüccarlarına
-kutsal kitaptaki yasaklara rağmen- işle ilgili kredilerde faiz toplama iznini
verdi. Bunun sebebi, bugünlerde Yahudilerin yaşadıkları baskıcı ve kısıtlayıcı
toplumlarda onlara kalan tek yaşam kaynağının bu işe bağlı olmasıydı.
Ekonomik konuların
dışında, Rabbenu Tam, aile sorunları ve bunların halaha ile bağlantısı
ile yakından ilgilendi. Özellikle Yahudi kadının haklarını elde etmesi için
çaba sarfetti. Bu bağlamda, Rabbenu Gerşom'un izinden yürüdü. Rabbenu Gerşom
yüz yıl kadar önce, bu konuda çeşitli bildiriler yayınlamıştı. En önemlilerinden
biri, çok eşliliği kanun dışı ilan eden çalışmaları idi. Ancak Rabbenu
Gerşom'un bildirileri gerektiği kadar ''dişli'' değildi. Farklı Yahudi
cemaatlerindeki tutucu ve aşırıya kaçan ravlar, bu fikirleri uygulamayı
reddediyorlardı.
Rabbenu Tam'ın
önemli başarılarından biri Ravlar Konseyini kullanarak düzeni değiştirmek
ve böylece Yahudi kadınına davasında yardımcı olmaktı. Belki de en önemli
konu, boşanma ile ilgiliydi. Rabbenu Tam sayesinde, bir erkek artık karısından
kesin ve somut sebepler olmadan boşanamıyor.
Talmud'la İlgili
Notlar
Talmud konusunda
ise Rabbenu Tam ünlü büyükbabası ile rekabete girdi. Arada bir yeni
yorumlar eklemekle yetinmeyip, büyükbabasının fikirlerine zıt fikirler öne
sürmeye başladı. Soru-cevap şeklindeki yorumları, analitik düşüncenin
klasik örnekleri haline gelmiştir.