YİDİŞ TİYATRO ...VE UMUDUN ŞARKISI

( Romanya’dan Mektup )

Jasi’ye yazın ulaştım .Eğer bir Yahudi’yseniz, buraya gelinecek en güzel zamandır yaz, çünkü Yahudiler’e saldıran veya sataşan öğrenciler ortalarda olmaz. Yahudiler de sürekli devam eden acıları arasında kısa bir tatilin zevkini çıkartabilirler.

Fakat bu sene, Yahudiler’in sevinçleri ; onların gurur ve neşe kaynağı, dünyadaki ilk Yidiş Tiyatronun kurucusu Abraham Goldfaden’in şehirden ayrılışıyla söndü.

Yahudiler İçin Bir Tiyatro

Birçok kitap yazıp ve iki gazete yayımladıktan sonra   – Dos Yiddele ve Die Yiddene- 37 yaşında Zitomor Yeşiva’sından mezun oldu ve yakın zamanda Yahudiler’in de kendilerine ait bir tiyatroya sahip olmaları gerektiğine karar verdi.

İki sene önce, kendi müzikal oyunlarını yazmaya , müziğini bestelemeye ( Kelimenin tam anlamıyla ‘besteleme’, iftiracıların iddia ettiği gibi oradan buradan parçaları birleştirme seklinde değil ) , genç Yahudi erkeklerini – ve kızlarını – sahne için eğitmeye ve kendi oyunlarını üretmeye başladı. Goldfaden, birçok dekoru da kendi oluşturdu.

Şu ana kadar en sevilen eseri ,son derece zeki komedi anlayışına sahip gözleri yaşartan  Cadı oldu.

Görünüşe göre, kendisi çingenelerin tınıları yanında sabırsızlılarını da almış – çünkü 14 oyununu ve ekibini alıp Idessa’dan ayrılıyor.

Şimdi Jasi Yahudiler’i için bir sonraki katliamı beklemekten ve umut etmekten başka yapacak ne kaldı?

‘Hatikva’

Bu umut, bu hafta Galiçya doğumlu İbrani yazar Napthali Herz İmber tarafından bestelenen yeni bir şarkıyla coşkulu bir şekilde ifade edildi. Tüm hayatı boyunca Sion’a doğru yol aldığını iddia eden İmber, Jasi’yi de durak noktalarından biri yaptı.