EDİTÖRE MEKTUPLAR

ÇELİŞKİ ?

Bir yandan , Almanca yazan Yahudi –Alman – Fransız- Sosyalist yazar Moses Hess, büyük hevesle Sion’a Dönüşten ve, özellikle Doğu Avrupa’daki Yahudiler ‘in Kutsal Topraklar’a yeniden yerleşmesinden bahsediyor. Diğer yandan , Lituanya’nın İbrani eğitimci ve şairi Yehuda Leib Gordon, “Uyanın İnsanlarım” ve diğer şiirlerinde Tora İbranice’siyle Yahudiler’e Batı kültürü içinde asimile olmaları için ısrarla ateşli bir şekilde yalvarıyor. Yahudiler’in Rusça öğrenmelerini öneriyor , hatta Çar’dan beklenilebilecek iyilikler hakkında olumlu konuşuyor. Bu gerçekten kafa karıştırıcı.

Bu çelişki hakkında, siz editörlerin ve Yeruşalayim haham ve alimlerinin görüşleri nedir ? Yetkili birilerinin fikirlerini öğrenmekten mutluluk duyacağız.

YEHUDA RABINOWİTZ, Vilna

KİTABIN SAVAŞI

Şimdi Allah’a şükür sonu gelen Amerikan İç savaşı hakkında verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim. Sadece katliamın durduğuna değil, bir Yahudi olarak dindaşlarımın , birbirleriyle düşman olarak karşı karşıya gelmediklerini bilmek de beni çok rahatlatıyor.

Sevinmek için başka bir neden daha ver: Savaşın bitmesi, her iki tarafta  ,önde gelen hahamların amaçlarını belirlemek ve Tanrı’nın onlarla beraber olduğunu kanıtlamak  için Tora’dan cümleleri kullanması gibi Yahudiler’in yaptığı utanç verici davranışların da sonunu getirecek .

Örneğin, Lincoln’ün başkan seçilmesinden hemen sonra, New York’taki Haham Morris Raphatt,  ‘Kölelik Konusunda Tevrat’ın Görüşü’ adlı bir yazı yayımladı ve bu yazıda köleliğin ilahi bir kurum olduğunu ispatlamaya çalıştı. Ondan önce, Missouri’den Rev. Leander Ker de 1853’de ‘Slavery Sanctioned by the Bible’ – Kutsal Kitap Tarafından Yasaklanmış Kölelik’ adlı - bir kitap yayımlamış.

Union -Birleşim – tarafında, Baltimor’lu David Einhorn, gazetesi Sinai’yı ,Lincoln’un lağvetme kampanyasının bitiminde yerleştirmiştir. Kutsal Kitaptan birçok alıntı yapmanın yanında eskiden Adalet Bakanı olan Fransız Yahudisi Adolphe Cremieux’un, ,1848’den beri Fransız kolonilerinde köleliğe son verdiği için , Amerikan politikacıları için bir örnek olduğunu söylemektedir.

Kutsal Kitap ve Talmud’da köleliğin Yahudiler’e olan bir lanet olmadığını gösteren cümlelerden tatmin olmayan Chicago’lu Haham Liebman Adler, tek oğlunu Union-Birleşim-ordusunda askere yollamıştır.

Kabul etmek gerekir ki , Yahudiler’in de köle ticaretinde payları vardır. Ama tabii ki Yahudiler bu onursuz işi yapan tek kişiler değildir.

Moşe’nin kanunları köleliğe karşıydı ve kaçmış bir köleyi sahibine teslim etmeyi yasaklayan ilk kanundu. O eski zamanlarda, bu olayı saf ve basit bir şekilde ortadan kaldırmak mümkün değildi fakat Tora’daki tüm kanunlar köleleri, ücretli işçi haline getirmeyi öngörmüştür.

A.B.D’ deki kardeşlerimizin , ‘köleliği doğru gören bölüm ve cümlelerden alıntı yapma’ köleliğinden kurtulduklarını bilmek güzel.