ŞURDAN BURDAN

LEHİNE :bu Cumartesi, Hebron cemaati Gazze’li Natan ve 300 öğrencisini ağırladılar. ..Tüm Cuma gecesi yağan yoğun kardan sonra, Şabat duasından sonraki el yıkama karın içinde kargaşaya dönüştü...Misafirler yerel Yeşiva’nın başkanı ve Sabetay Zvi’nin takipçisi doktor Rabi Hiya’nın oğlu Rabi Meir  tarafından kabul edildi.

*

...VE ALEYHİNE: Rabi Hayim Abulafya, Sabetay Zvi’nin Maşiah olduğuna çok ikna olmamasına rağmen, Ataların mezarlarının bulunduğu Mahpela Mağarası’nda yapılan özel dualara katıldı. Muhabirimiz bu konu hakkında soru sorunca, Rabi Abufalya, “ Maşiah’ın bu şekilde geleceğini düşünmüyorum ve şu anda olup bitenleri kabul etmiyorum. Ama düşüncelerimi kendime saklamayı tercih ediyorum.” dedi.

*

SABETAY KARŞITI ŞİİRLER: Haberlerin İzmir’e ulaşmasında birkaç saat sonra, şair İmmanuel Francis , Yeoşua Vevi’nin Mantua’daki basım evine giderek , Sabetay Zvi hakkında yazdığı ağır bir alaycı şiiri basmasını istedi. ( Levi de, Mantua’daki birçok Yahudi gibi, Sabetay Zvi’ye inanan biriydi).Levi, kafir şairi dükkanından kovdu...Haberler hızla yayıldı ve öfkeli bir kalabalık Francis’in evinin önünde toplandı. Şair, ancak arka kapıdan kaçarak kurtulabildi.Bizim adamımız da Mantua’da basımevinde olayların geçtiği sırada Francisleydi. Kargaşa sırasında olay yaratan şiiri ele geçirmeyi başarıp bize gönderdi. İşte şiir:

 

Suçların uygulayıcısı

Şimdi oldu Tanrı’nın Maşiah’ı

Şabat’ı ihlal etti, Kutsal İsmi söyledi

Boş sözlerle oyunlarını oynadı

Her türlü kötülüğü serbest  bıraktı

Güveneceğimiz adam bu mu?

Sadece onun söyleyebileceği bir sır –olmalı

Tek emin olduğumuz bu!

*

ÖZGÜR KADINLAR: Almanya’daki kadınlar özgürlük hareketi organizasyonunun liderleri , 3 Yıl savaşlarından sonra 1650 yılında Franconia Kongresi’nde kabul edilen bildiriye karşı bir protesto gösterisi hazırlıyorlar. Bildiri, “ Her erkek iki kadınla evlenebilir. Her erkeğe belli zamanlarda yönetim tarafından bu konu hatırlatılacak veya uygun olup olmadığı denetlenecek” diyor. Kadınlar, ayrıca evlenmemiş kadınlara uygulanan ağır vergilere de karşı çıkıyorlar. Doğumların artması için de , kongre, 60 yaşın altındaki erkeklerin manastırlara kabul edilmeyeceğini, bunun yanında papazların da evlenmeye teşvik edileceğine karar verdi. ( bu önlemlere karşı herhangi bir tepki olmadı)..'’Bazı Hallerde’, çok eşliliği savunan Papaz Burnet’in bunu İngiltere Kralı Charles II’ ye karısının kısır olmasına çözüm olarak önerdiği söyleniyor. Fakat Charles bu konunun üstüne gidecekmiş gibi görünmüyor. Sevgililerden hoşlanmasına karşın, Charles herhalde papazın önerdiği yolun Kraliçeyi küçük düşürmesinden çekinebilir.

*

KAYIP CENNET’ BASIMEVİ BULMAK İSTİYOR :

Bir zamanlar Cromwell’in Yabancı Diller Sekreteri olan John Milton, ilk günah hakkındaki 10,558 mısralı epik şiiri ‘ Kayıp Cennet’ adlı eserini yayımlamak için bir basım evi arıyor. Veba salgını sırasında, Buckinghamshire’da bir arkadaşı Thomas Ellwood’un 10 odalı büyük konağında  bol bol  çalışma vakti  bulabilen Milton, şiirini geçen Haziran’da tamamlamıştı. Burada, 3 kızı ve diğer yardımcılar, kör şairin şiirini yazmasına yardımcı oldular. 26 yaşındaki karısı Elizabeth ise eve baktı. Fakat İngiliz basımevleri şiire pek ilgi göstermediler. Halkın, ciddi konularla çok ilgilenmediklerini söylüyorlar. Veba ‘dan ve Saflık dalgalarından sonra, insanların eğlenceli yazılar aradığını , felsefeyle ilgilenmediklerini savunuyorlar.

*

YENİ İNGİLİZLER: New Jersey denilen bölgede yerleşmek için yeni arazi arayan Yeni İngilizler, New Jersey yöneticisi ve Sir George’nin oğlu Philip Carteret’in , Elizabeth kasabasına yerleştirmek üzere Fransızca konuşan insanları getirdiğini duyunca rahatsız oldular. Eğer Fransızca konuşuyorlarsa, demek ki Papistler? Ve Yeni İngiltere’de kim Papistleri ister ki?

*

KAN NAKLİ : İngiliz Richard Lower, bir hayvandan diğerine başarılı bir şekilde kan nakli gerçekleştirebildi...Acaba bundan sonra neler düşünecekler?

*

BİR DAHİ? Cambridge ,  Trinity Kolejinde Matematik öğretmeni olan  Isaac Barrow , ‘seyredilmeye değer’ bir öğrencisi olduğunu söyledi.: 23 yaşındaki Isaac Newton. Zamanının büyük bölümünü simyayla geçirmesine rağmen, Newton , şaşırtıcı matematiksel keşifler yapmış- bunlardan en sonuncusu bir çember yayı üzerideki herhangi bir noktanın yay üzerinde  hem teğet hem de yarıçap olabileceği hakkında bir bulgu ( Bu herhalde matematikçilere bir şey ifade ediyordur...)...Newton, şu an ‘ değişken akımlar’ üzerinde çalıştığını anlatıyor.( Bana ne olduğunu söyledi fakat şu anda onları tekrar etmem imkansız...)Barrow’a göre, Newton, bilimde çok ilerilere gidecek  benzeri olmayan bir dahi.

*

HARVARD İÇİN BAŞKA BİR BİRİNCİLİK: Üniversite ilk Kızılderili mezununu verdi. İsmi, Caleb Cheeshahteaumuck...New England’ın ilk üniversitesi olan Harvard, 1636 yılında kurulmuş, 1939’da John Harvard tarafından isimlendirilmiş.  1640’da normal öğretime başlamış, 1642’de il kuruluşunu kutlamış , 1650’de ise ilk yönetmeliğini çıkartmıştır.***