Roma’da Turizm ve Eğlence Yükselişte

Özel Muhabir

Bu, yeni ekonomi politikası ve göz alıcı inşa programıyla İmparator Adrianus’un marifetlerinden biri olmayabilir ama açık olan bir şey var: Roma ülkesinin vatandaşları paralarını harcamanın yeni bir yolunu buldu.  Roma’nın görkemli yapılarını ve kamu binalarını görmek, modern banyolardan yararlanmak, Roma’nın sayıları giderek artan aşevi ve tiyatrolarında yemek ve eğlenmek için Roma’ya ziyaretler düzenliyorlar. 

En çok ilgi çeken yerlerden biri, Romalıların altmış yıl önce Yahudi halkına karşı zaferini ve Yeruşalayim ile Bet Amikdaş’ın yıkılışını anan Titus’un Zafer Takı.  Eyaletlerden gelen turistleri her zaman cezbeden bir başka anıt ise, mermerden yapılmış ve 2.500 (isterseniz sayın!) şaşırtıcı rölyefle Trajan’ın dört büyük askeri harekatının olaylarını resmeden devasa Trajan Sütunu.

Refah mı... yoksa Yozlaşma mı?

Başkentte Roma’nın  benzeri görülmemiş ve artmakta olan ekonomik bir refah döneminden mi geçtiği, yoksa ekonomisinin yozlaşma ve potansiyel çökme işaretleri mi gösterdiği konusunda görüşler hâlâ bölünmüş durumda. 

Refahtan söz eden analizciler, hükümdarlığından önce sık sık tekrarlanan kriz ve hoşnutsuzluk dönemlerini takiben Roma’ya Adrianus ile gelen genel bolluk ve memnuniyeti işaret ediyor.  Zenginlik göstergelerini, rekor ticaret hacimlerini, büyük oranda iyileşme gösteren taşımacılık ve iletişim sistemlerini ve –Yudea’daki son isyana kadar- Roma ilkesine gelen barış dönemini gösteriyorlar. 

Diğer yandan felaket habercileri imparatorluk ekonomisinin yavaşça ölmekte olduğunu düşünüyor.  Adrianus’un reformları bir rahatlama getirdiyse de ulusal ekonominin çürük olan temelinde hiçbir şeyi değiştirmedi. 

Zenginliğin Yoğunlaşması

Zenginliğin birkaç kişinin elinde yoğunlaşması kötülüğün anası –böyle diyorlar-.  Hâlâ yokluk ve sefalet içinde yaşayan kitleler var ve durum giderek kötüleşiyor.  Zenginler daha zengin oluyor, yoksulların sayısı artıyor çünkü amansız vergiler yüzünden tüm varlıklarını kaybeden İtalya’nın her yerinden çiftçiler yoksullara ekleniyor.

Bunun sonucu olarak pazarlar küçülüyor, endüstriyel girişim zayıflıyor ve kaynak kullanımı azalıyor.

Durum, Adrianus’un iddialı yapı ve yol inşaatı programı ödeme gücü en az olanları vuran bir vergi sistemi ve bir devlet memuru ordusu tarafından finanse edildiği sürece düzelemez deniyor.