Makedonya Nasıl Düştü?

General Paulus ile yapılan röportaj

Muhabirimiz tarafından

Roma – Geçtiğimiz hafta ülke genelinde “para teklif edilemeyen az sayıda Romalıdan biri” olarak bilinen ünlü Roma generali Lucius Aemilius Paulus’un konuğu oldum. 

Bu fırsatla Yunan tarihçi Polybius ile önünde parlak bir gelecek olduğu söylenen, generalin 22 yaşındaki oğlu Publius Cornelius Scipio ile de tanıştım. 

Konuşma daha çok Roma “uluslar ailesine” dört yıl önce katılan Makedonya’nın gerilemesi etrafında döndü.  Tesadüf şu ki Mekadonyalıları, Pydna’da  son ve kesin yenilgiye uğratan ev sahibimdi. 

Son derece aydınlatıcı bir akşam geçirdim ve bu büyük dramın öyküsünü, başrolü oynayan kişinin ağzından duydum.

Düşünün ki büyük Makedonya İmparatorluğu, kurucusu Büyük İskender’in ölümünden sadece bir buçuk asır sonra başka bir gücün elinde bir eyaletten başka bir şey değil.

Makedonya’nın Cimri Kralı

Makedonya’da olup bitenler hakkında edindiğim bilgiye göre açık olan bir şey var: Makedonya’nın düşüşü engellenebilirdi.  Eğer son kralı Perseus kişisel çıkarlarını ülkenin önüne koymasaydı Makedonya daha uzun yıllar boyunca bağımsız bir ulus olarak kalabilirdi. 

Roma Makedonya’ya savaş ilan etmiş, Perseus’un Yunanlılar ve Küçük Asya halkları arasında neden olduğu Roma karşıtı çalkantıya kesin bir son vermek için ordularını oraya gönderiyordu.

Roma’ının ikinci lejyonu Makedonya topraklarına yaklaşırken Kral Perseus’a Küçük Asya’daki Galatya Krallığı’ndan 10.000 kadar Kelt askerini kullanması teklif edilmişti.  Böyle bir güç ilavesi terazinin ibresini Makedonya lehine çevirebilirdi ama Perseus bu altın fırsatı kaçırdı çünkü Keltlerin lideriyle fiyatta anlaşamadı!  Açgözlü kral fazladan birkaç Drahmi uğruna güçlü ve çok gereksinim duyulan bir müttefikten oldu. 

Bu düşüşe neden olan Perseus’un kısa görüşlü politikasıdır.

İlk Çarpışma

L. Aemilius Paulus komutansındaki Romalılar varınca karşılarında Makedonya’nın muazzam mızraklı ve kalkanlı asker alayını, Büyük İskender’in büyük başarıyla yönettiği binlerce piyadeden oluşan bloğu buldu.

General Paulus bu “karşılama komitesini” gördüğünde korktuğunu itiraf ediyor.  Gerçekten de birkaç dakika geçmeden Romalılar zor duruma düşmüştü: blok Roma öncü kolunu yarmış, bir kohortu (600 kişi) yok etmiş, durmadan ilerliyor ve korkunç kayıplara neden oluyordu.  

Paulus genel bir geri çekilme emretti.  Roma lejyonları iki ordunun karşı karşıya geldiği ovadan çekildi ve yakındaki tepelerde konumlandı. 

Bu manevra hem Paulus’u, hem de Romalıları kurtardı.  Gücü yoğunluğunda olan Makedonya bloğu, Romalıların işgal ettiği tepelerin düzensiz zeminine ayak basınca dağılmak zorunda kaldı.

Roma Saldırıya Geçiyor

Durumu bir bakışta kavrayan Paulus düşman gücünü daha ufak parçalara bölmek ve onunla daha kolay baş edebilmek için ordularına, geçici olarak dağılmış bloğun arasına dalmasını emretti.

Bu sızma ve izole etme taktikleri tam bir başarı gösterdi, Makedonya bloğu iyice bölündü, Romalılar da düşmana yanlardan ve arkadan vurma olanağını buldu. 

Hâlâ bloğu kurtarabilecek durumdaki Perseus ve Makedonya süvarileri, piyadeler katledilirken boş boş bekledi.  Sonunda ortam onlar için de “ısınınca” arkalarını dönüp kaçtılar. 

3.000 kişilik blok yok edildikten sonra Romalılar, şanslarının aniden dönmesiyle ile morali bozulan ve süvarilerin desteğinden yoksun kalan Makedonya’nın piyade birimlerinin geride kalanını kolayca avladı. 

Makedonyalılar savaş alanında toplamda 20.000 ölü bıraktı.  11,000 asker Romalılar tarafından esir alındı.  Kral Perseus daha sonra teslim oldu ve tutsak olarak Roma’ya getirildi. 

Makedonya’nın imparatorluk haşmeti çoktan kaybolmuştu ama Pydnia Savaşı’na kadar bağımsızlığını korumuştu.  Artık bu da elden gitmişti.  Makedonya, Roma topraklarına eklenmişti. 

Yunanistan “Özgür” Kalıyor

Yunanistan da savaştan önceki yıllarda Perseus’a sempati gösterdiği için cezalandırıldı. 

Aetolia’daki anti-Roma partisinin beş yüz adamı Roma’nın suç ortaklığı ile katledildi ve Makedonya’ya eğilimi olduğundan kuşkulanılan tüm Yunanlılar, vatandaşlarının sadakatlerinin rehinesi olarak Roma’ya götürüldü. 

Ayrıca Yunanistan’ın önde gelen adamları, aralarında Polybus da olmak üzere, İtalya’ya sevk edildi.  Ünlü tarihçi diğerlerinden daha talihliydi çünkü onlar İtalya yarımadasının dört bir yanına dağıtılırken (iyi muamele görmediklerini de tahmin edebiliriz),  Polybus General Paulus ve oğlunun dostluğunu kazandı  ve tavsiyeleri üzerine Roma’ya yerleşmesine izin verildi. 

Bu arada Roma makamları Yunanistan’ın, kuzeydeki komşusunun aksine, özgürlüğünü muhafaza ettiğini ve “Yunanlılar adam gibi davrandığı sürece” özgür kalacağını bildirdi.