ASURLULAR- DÜNYANIN ÜÇÜNCÜ EN BÜYÜK GÜCÜ
Son yüz yılın savaşları,
iki önemli değişikliğe sebep oldu : 1. Bir zamanların en
kuvvetli krallıklarından Mittani, devletler ailesinde artık yok.
2. Hitit Krallığı ve Mısır'ın ardından
Asurlular, dünyanın üçüncü en kuvvetli
gücü olarak ortaya çıktı.
Mitanni'nin çöküşü, müttefiği
Mısır'ın III Amenhotep ve Aknaton zamanında gerilemesi ile
başladı. Mitanni'nin artan zayıflığından ilk
faydalananlar ise Hititler oldu. Asurlular o zamanlarda hala Mitanni yönetimi
altındaydı.
Hititler Muhalefeti Destekliyor
Hitit Kralı Şubiluliu,
Mitanni'deki Mısır karşıtı partiye tam desteğini
verdi. Sonunda bu parti iktidarı ele geçirdi ve Mısır yanlısı
olan kral ile taraftarlarını eledi. Daha sonra,
fırsat kollamakta olan Asur kralı Asurubalit, ''ana ülke'' ile
bağlarını keserek Asur'u bağımsız bir ülke ilan
etti. Bu şekilde Mitanni, Dicle nehrinin doğusundaki topraklarını
kaybetti. Fıratın batısındaki eyaletler zaten Hititler tarafından
ele geçirilmişti.
Bundan sonra, Mitanni ile Asurlular arasında
uzun savaşlar başladı. Mitanni bu savaşlar sırasında
hakimiyetini koruyabildi. Hititler ise, imparatorluklarının güney
eyaletlerini Mısır'a karşı korumakla meşgul olduklarından, Asur ve Mitanni
arasındaki mücadeleye karışmadılar.
Asurluların bağımsızlıklarını ilan etmelerini
takip eden yıllarda, bölgenin durumunda pek bir değişiklik olmadı.
Mitanni'nin Sonu
Ancak bundan otuz sene kadar önce, Asurlu
Adadnirari, nerdeyse bütün Mitanni'yi ele geçirdi ve başkent Vaşukanni'yi
yağmaladı. Geriye sadece Hanigalbat
bölgesi kaldı. Bu bölge de son zamanlarda Kral Şalmaneser'in son
Mitan kralı Şattuara'ya karşı kazandığı
zaferle Asurluların eline geçti.
Bugün için, Fırat nehri iki önemli güç
arasındaki sınırı belirliyor : Batıda Hatuşiliş
yönetimindeki Hitit imparatorluğu, doğuda ise Şalmaneser yönetimindeki
Asur Krallığı. Bu sınır
bu iki kral ve onlardan sonra gelenler tarafından kabul edilecek mi ? Yoksa
biri diğerinin uğruna sınırlarını genişletmeye
mi çalışacak ?