ESAV – YAAKOV ÇEKİŞMESİ YUMUŞADI : AİLE, HAKLARINI SAVUNUYOR

(Sevivon Post Yazarı)

Yitzhak’ın adamları ile Gerar halkı arasındaki mücadele Yitzhak ailesinin kendi iç çekişmelerini geçici olarak yumuşattı. Gerçi bu ateşkes sadece dış tehlikeler yüzünden oluşmuş bir durum. Ailenin karakteri bu. Her gün olağan olarak kavga ediyorlar. Bir dış tehlike baş gösterdiği zaman ise eşi görülmemiş bir şevkle kenetleniyorlar.

Son kavganın konusu ne ? İlk doğanın hakları ile ilgili. Bu size garip gelebilir. Böyle bir konuda nasıl kavga edilebilir diye sorabilirsiniz. Bir insan ya ailenin büyük çocuğudur, ya da değildir. Belli ki siz İbranilerde ‘’ilk doğanın hakları’’ konusunda bilgi sahibi değilsiniz.

 Özel Anlam

Hepimizin bildiği gibi ilk doğan çocuğun bazı avantajları var. Diğer çocuklara göre mirasın iki katını alır, ayrıca ailenin başı olur. Herşey bundan ibaret olsaydı problem olmayacaktı. Çünkü İşmael Avraam’ın büyük oğluydu, Esav da Yitzhak’ın. Bu kadar basit.

Ancak Avraam ailesinde ‘’ilk doğan hakkı’’nın özel bir anlamı var. Ailenin üyeleri çoktur ve bütün ülkeye dağılmıştır. Lot’un çocukları Moav ve Ammon, Ürdün nehrinin öbür tarafında oturuyorlar. İşmael’in çocukları güney Negev’de. Ketura’nın çocukları daha da güneyde, Sina yarımadasında. Bu grupların gittikçe daha uzaklara yayılmasına karşın, ailenin ana soy çizgisi Yitzhak’tan geçiyor. Bu ana çizgi beraberinde, ne oldukları tam belli olmayan, bazı özel inançlar ve gelenekler taşıyor.

Esrarengiz hikayeler anlatılır bu ailede : Tek ve görünmeyen Tanrı’nın Avraam’ı seçmesi, onunla özel bir anlaşma yapması ve bu ülkeyi ona ve onun soyundan gelenlere vadetmesi gibi. (Acaba Kenaan’ın diğer tanrıları bu konuda ne diyor ?)

Esav’ın Tutumu Farklı

Gördüğünüz gibi buradaki kavga mal mülkten ziyade bir ‘’vaat’’la ilgili. Esav ve Yaakov’un kavgaları Avraam’ın oğulları arasındaki mücadele kadar keskin değil. Bunun sebebi ise, Esav’ın bu ‘’ilk doğan hakları’’ konusundaki tutumunun Yitzhak ve Yaakov’dan tamamiyle farklı olması. Bunun örneği canlı olarak geçen günlerde yaşandı : Olay bir kap mercimek yahnisi ile ilgili.

Yaakov sadece bir çoban olabilir ancak, zaman zaman keskin bir tüccar zekası ortaya çıkıyor. Kısacası Yaakov ‘’ilk doğan hakkını’’ Esav’dan bir kap mercimek yahnisi karşılığında satın aldı. Aslında iki taraf için de iyi bir alışverişti. Yaakov ilk doğan çocuğun haklarına sahip oldu. Esav ise dünyada verilebilecek bütün vaatlerin yerine bir kap iyi mercimeğin sahibi oldu.

Bu kardeşler kadar birbirine zıt karakterli iki insan bulmak zor. Biri kıllı, diğeri ise pürüzsüz: Dili ve beyni de uyumlu ve düzgün. Gerar halkı Esav hakkında şunları söyler : ‘’Enerjisini Avraam’ın bu palavralarına harcıyacağına, Babil’de birkaç sene okusaydı, bir büyükelçi veya başarılı bir avukat olabilirdi.

Rivka Yaakov’un Yanında

Anneleri Rivka, Yaakov’u tercih ettiğini hiç gizlemiyor. Belki de bu tercih, Yaakov daha küçük ve fiziksel olarak daha zayıf olduğu içindir.

Yitzak’ın kalbi ise bu konuda ikiye bölünmüş durumda. Yitzhak Esav’ı özel olarak seviyor. Belki de Yaakov’da olmayan özelliklere sahip olduğu için. Enerji ve hırs. Esav, eylem, fiziki güç ve cesaret gibi özellikleri kendinde toplayan bir insan.

Yitzhak, babası tarafından kendisine miras bırakılan ağır ilahi yükü kabul etmiştir. Ancak çok iyi bilir ki Esav (en ağır sabanı taşımaya hazır olmasına rağmen) bu garip anlaşılmayan boyunduruğu taşımayı hiçbir zaman kabul etmeyecektir : Avraam’ın Allah’ına körü körüne inanç ! Görünmeyen ve (şaşılacak şey !) taraf tutan bir Tanrı ! Esav hiçbir zaman elleriyle tutamadığı ve duyuları ile hissedemediği şeyleri kavrayamaz.

Bu yüzden, çoğu zaman, Yitzhak ve Yaakov çadırlarında oturup Allah ve dünyayı tartışırlar. Çok yorulduğu ve gözleri artık göremediği zamanlarda da Yitzhak tatlı kokulu çayırlarda yalnız başına dolaşmaya çıkar. Bazen Esav’ın keskin kokulu toprağını o kadar özler ki !