Tiyatro
SOFOKLES'e
ANTİGON TRAJEDİSİ
için ''SARMAŞIK
TAÇ''
(Tiyatro
Eleştirmenimizden)
Her sene büyük merakla beklenen ''Sarmaşık
Taç'' tiyatro ödülü bu sene, Atina'nın gözde tiyatro yazarı
Sofokles'e Antigon adlı en yeni trajedisi için verildi. Bütün basitliğine
rağmen bu piyes inanılmaz derecede duygulandırıcı ve
etkileyici. Geçen gün Atina'da oyunu izleyen 15,000 kadar seyirci oyundan
derin bir şekilde etkilendiler. Seyircilerin büyük bir kısmı
kadın kahramanın zalim kaderi karşısında gözyaşlarını
tutamadılar.
Çekiciliği
Evrensel
Geçmişte bu tip Yunan piyeslerinin
ruhunu kavramakta güçlük çeken yabancıların ve Atina vatandaşı
olmayanların bile bu piyesten etkilenmiş olmaları, bu trajedinin
gücünü kanıtlıyor. Tahminimize göre bu piyes yurtdışında,
konu ile tanışık olmayan bir seyirci karşısında
bile oynansa, aynı güzel sonucu göreceğiz.
Antigon piyesinin temelindeki
asalet, bu oyunun, her ülkeden ver her yaştan seyirciye çekici olmasını
sağlıyor.
Sofokles'in diğer piyesleri gibi, Antigon da milli-dini bir ana temaya sahip. Oyun Atina yakınlarındaki
Teb şehrinde geçiyor. Teb Kralı Ödip'in oğulları Eteokles
ve Polineises taht kavgalarının sonucunda, her birinin sırayla
kral olmasına karar verirler. Ancak krallık sırası
Polineises'e geldiğinde, Eteokles tahtı bırakmayı reddeder.
Savaşan iki kardeş sonunda birbirlerini öldürürler. Boş kalan
tahta amcaları Kreon geçer.
Kreon, Eteokles'in törenle gömülmesini, Polineises'in cesedinin ise açıkta
bırakılmasını emreder.
Antigon'un
İkilemi
Oyunumuz hikayenin bu noktasında başlar.
Eteokles ve Polineises'in iki kızkardeşi olan Antigon
- duyarlı ancak güvenilir ve cesur - ile İsmene -daha zayıf ve kadınımsı - arasındaki
karakter farklılığı gözlerimizin önüne serilir. Antigon
iki duygu arasında parçalanmaktadır
: Bir taraftan erkek kardeşine karşı olan dini görevi (onun gömülmesi
gerekmektedir) diğer taraftan ise Kreon'un oğlu ve Antigon'un nişanlısı
olan Hemon'a karşı beslediği
sevgi ile mutluluk arzusu.
Sonunda Antigon'un dini hisleri ve
Polineises'e karşı beslediği duygular üstün gelir. Kreon onu
emirlere karşı geldiği için hapse atar. Hemon ona hapiste katılır
ve ikisi de intihar eder. Kreon'un karısı Öridis
de haberi duyunca intihar eder. Üzgün ve pişman olan Kreon, yalnız
başına kalıverir.
''Size yalvarırım beni
götürün, ben sabırsız ve aptal bir adamım'' diye yakarır
pişmanlıkla Kreon. ''Seni öldürdüm, ey oğlum, bilmeden, ve
seni de sevgili eşim.''
Bunun üzerine koro cevap verir :
''Büyük konuşan gururlu insanlar her
zaman büyük darbelerle cezalandırılır ve yaşlılıklarında
islah olup bilgelik kazanırlar.'