Çölde Sanayi

KRAL ŞELOMO'nun MADENLERİNDE DEVAMLI ÜRETİM

(Özel Muhabirimizden)

İsrael'in Negev bölgesinin maden açısından zengin olduğu uzun zamandır bilinmektedir. Moşe'nin Kanunlarında bu topraklar, '' taşları demir olan ve tepelerinden bakır çıkartılabilen bir ülke '' olarak tarif edilir.

Farklı zamanlarda, Edomit ve Kenitler tarafından, bu topraklardan maden çıkarma ve bu madenleri sanayide kullanma teşebbüsleri (başarılı veya başarısız) olmuştur. Kral Şelomo tarafından keşfedilen Negev'in maden ve taş ocakları ise, şimdiye kadar bu denli faal ve verimli olmamıştır.

Şimdiye Kadar Görülmemiş Faaliyet

Onbinlerce insan sene boyunca, maden cevherini topraktan çıkarmak ve saflaştırmak için uğraşıyorlar. Hergün büyük miktarda bitmiş ürün kuzeye gönderiliyor.

Punon ve Etzion-Gever'deki büyük maden eritme ve saflaştırma tesisleri gece gündüz çalışıyor. Ocaklar hiç susmuyor. Bu ''çöl'' bölgesinden geçen trafik, inanılmaz derecede yoğun ! Nerdeyse her saat başı bir kervan görmek mümkün : Madenden rafineriye maden cevheri, rafineriden şehir dökümhanesine bitmiş ürün taşıyor. Bunun dışında ocaklarda yakıt olarak kullanılan kömür, çalışma kampları için erzak, balsam kerestesi, mor boya, cam ve diğer ürünler ihracat için Etzion-Gever'e taşınıyor.

Kuzeyden buraya kervanla, ayrıca, su da taşımak gerekiyor. Çünkü buradaki kaynaklar, bu kadar kalabalık bir işçi ordusunu beslemeye yetmiyor.

Bakır, Demirden Fazla

Doğu Negev'in ortasındaki Punon, en büyük demir madenine ve en geniş rafineriye sahip. En büyük bakır tesisleri ise Etzion-Gever'de. Anladığım kadariyle demirimiz bakırdan daha az. Yine de olan bütün demiri toprak üstüne çıkarmak seneler sürecek.

Rafinerilerde çalışanların hayatı zor. Gün doğumundan gün batımına kadar sadece öğle üstü çok kısa bir ara vererek çalışmak zorundalar.

Punon ve Etzion-Gever rafinerilerinde iki çeşit ocak kullanılıyor. Biri Kenit ve Edomitler tarafından senelerden beri kullanılan  küçük ve eski tip ocak. (bkz. Resim) Bu ilkel fırında ateş, devamlı olarak el körükleri ile beslenmeli. Diğer fırın tipi ise daha büyük ve modern, alev hiç sönmeden devamlı olarak yanabiliyor. İnsan gücüne de gerek yok. Yeni bulunan bu havalandırma sisteminde, havanın doğal basıncı kullanılıyor.

Bu bölgede kuzeyden güneye devamlı olarak esen bir rüzgarın varlığı keşfedildi. Bu doğal olay keşfedildikten sonra gerisi çok kolay oldu. Yapılması gereken tek şey rafineri duvarlarına kuzey güney yönünde ince uzun deliklerin açılmasıydı. Bu şekilde kuzey rüzgarları ocaklara ve aleve doğru yönlendirilebiliyor.