Sevivon'a Hosgeldiniz
MOSE ONLINE



Ask Moses Online
Rav ile 24 saat ingilizce




sorularınız için info@sevivon.com
Çagdas Yahudi Edebiyati

Modern Yahudi yazarları , diasporadaki varoluşlarından dolayı   tarih boyunca,  uluslararası edebiyatlar ve kültürler arasında bir köprü görevi  görmüşlerdir.

Yahudi edebiyatı,  sadece günümüzün Yahudi dilleri Yidiş ve İbranice ile değil, batı dillerinin –Almanca ve Rusça’dan İngilizce ve Portekizce’ye kadar – farklı dillerle de gelişmiştir. Yazarlar, genellikle iki gelenek-Yahudi geleneği ile bulundukları ülkelerin geleneğini kesiştirmişlerdir. Yahudi modernizmi oldukça yeni bir terimdir.1869’lardaki  Yahudi aydınlanması anlamına gelen Haskala hareketi ile gündeme gelmiş,  ancak bu kısa süre içinde bile, Yahudi edebiyatı çok üretken olmuş, sayısız eser vermiştir.

İlk başta, modern Yahudi yazarları ürünleri- romanlar, şiirler, kısa hikayeler, tiyatro oyunları- dinsel edebiyatın karşılığı olarak ortaya çıkmış, esas konuları genelde Avrupa Aydınlanması, on dokuzuncu yüzyılın sonundaki Pale of Settlementlarda yaşanan kanlı pogromlar, Komünizm ve Nazizm, Holocaust, İsrael Devleti’nin kurulması olmuştur.

Yahudi edebiyat geleneğinin, 1881-1882 yıllarında yaşanan Rus pogromlarından hemen önce,Rusya, Polonya, Romanya ve Galiçya’da yaşayan geleneksel Yahudi dünyasının dağılması sonucu,  Yidiş dilinde gelişmiştir. Haskala’ya kadar İbranice, sadece din konularında kullanılabilecek kutsal dil olarak sayılmış ve diğer “dünyevi” edebi ürünlerinde kullanılmamıştır. Haskala sonrasında, Yahudiler, tüm Avrupa dillerinde eserler vermeye başlamıştır. Haskala hareketinin genelde Aşkenaz cemaatlere özgü olması, bir çok modern Yahudi edebiyatçının neden Avrupa kökenli olduğunu açıklar.

Yahudi edebi geleneğini her zaman dinamik ve canlı kılan;  din ve emansipasyon, İbranice ve Yidiş dili arasındaki diyalektik ilişki olmuştur. Holocaust ve İsrael devletinin kurulması da Yahudi edebiyatında yeni yönler katmıştır.

 

Çağdaş Yahudi Edebiyatı bölümünde, 1800’lerin ortasından günümüze kadar, dünyanın dört bir yanında gelişen Yahudi edebiyatından örneklere yer vereceğiz. Yidiş edebiyatının babası Şolem Alehem’den Kafka’ya, Primo Levi, Amos Oz, Elias Canetti ‘ye kadar dünyaca ünlü Yahudi yazarların eserleri; alegoriler, anti semiztizm, Holocaust, din, aile , modernizm ve mistisizm gibi farklı temalarla Yahudiler’in, onlarca dille nasıl tek bir edebiyat yarattıklarını ve bunun da, nasıl dünyanın en zengin edebiyatlarından biri olduğunu gözler önüne serecektir...


Yahudi Edebiyatı Kronolojisi (1767-1997)

Yahudi Edebiyati
  » PRİMO LEVİ
  » Natalia Ginsburg
  » LAMED SHAPİRO
  » FRANZ KAFKA
  » ŞOLEM ALEHEM
  » ABRAHAM MOSES KLEIN
  » SHMUEL YOSEF AGNON
  » SHMUEL YOSEF AGNON (devamı)
  » İDA FİNK
  » LUDWIG LEWISOHN
  » LUDWIG LEWISOHN (devamı)
  » ISAAC LEIB PERETZ
  » DAVID BERGELSON
  » ANGELİNA MUİZ - HUBERMAN
  » GRACE PALEY
  » ELİAS CANETTİ
  » JONATHAN ROSEN
  » BRESLAVLI RABİ NAHMAN
  » ITALO SVEVO
  » DER NİSTER
  » CYNTHIA OZICK
  » REBECCA GOLDSTEİN
  » DELMORE SCHWARTZ
  » AHARON APPELFELD
  » ALBERTO GERCHUNOFF
  » ELİE WİESEL
  » ISAAC BABEL
  » SOLOMON IBN GABIROL


Anasayfa | Sevivon Post | Yahudi Edebiyatı | Yahudi Düşünürleri | Yahudi Değerleri | Yetişkin Hikayeleri | Music Jewbox | Peraşalar | Yahudi Takvimi | Özel Günler
Peraşa Dilimleri | Semboller | Kavramlar | Pirke Avot | Yahudi Ailesi | Yaşam & Değerler | Rav'a soralım | Yahudi Tarihi | Linkler
© 5765 Sevivon