Dört Çocuk ve Dört Nesil

nesil.jpgRabi Yitshak Schneerson Dört Çocuğu çağdaş Yahudi toplumuna benzetir. “Haham”, kültürün, aktarmanın, bilginin, kısacası Yahudilik’le ilgili her şeyin sembolü olan büyükbabayı simgeler. Her türlü zorluğa rağmen benliğini, kimliğini ve kültürünü korumayı başarabilmiş ve onu oğluna aktarmıştır.

Ancak oğlu kendisiyle aynı fikirde değildir. Çağdaş görüşün etkisi altında, ulusal değerlere bu kadar önem vermenin Yahudilik için gereksiz ve zararlı olduğunu, bunun yerine diğer topluluklarla birleşerek asimile olmanın gerekliliğini savunur. Aslında görünüşte o da “asimilasyona karşı”dır. Fakat kendi değerlerini terk etmenin ve başka toplumların değerlerini benimsemenin bir “asimilasyon” değil, sadece “entegrasyon” olduğunu iddia etmektedir. Oysa bu, asimilasyonun – başkalarına “benzeme”nin ta kendisidir. “Raşa” kategorisi işte bu oğulu simgeler.

“Tam”, böyle bir babanın oğludur. Bir yerde her şeyiyle Yahudiliğe bağlı olan büyükbabasını ilgiyle izlemekteyken, diğer yanda Yahudiliğin ve Yahudi kimliğinin yararsız hatta zararlı olduğunu iddia eden babası karşısında şaşkınlığa düşmüştür. Hangisini takip edeceğini bilemez. Babası gibi eğitilmemiştir. Kalbi büyükbabasından yana olmasına karşın, babasının yolu ona bir yerde cazip gelmektedir. Böylesine kafası karışmış olan üçüncü neslin çocuğu, dördüncü nesilde “Şeeno Yodea Lişol” olarak karşımıza çıkar. Artık büyük büyükbaba yaşamamaktadır. Dördüncü neslin elinde, sadece her şeye karşı bir büyükbaba [Raşa] ve ne yapacağı konusunda kararsız bir baba [Tam] vardır. Doğruyu, gerçeği görme ihtimali çok azalmıştır. Dolayısıyla kendine özgü bir yaşam tarzı tutturur.

Onun çocuğu olan beşinci nesilden ise Agada’da söz edilmemektedir. Zira beşinci neslin, Yahudilik’le olan bağlantısı artık kesilmiş ve bu çocuk tamamen asimile olmuştur.

Bu senaryo her ne kadar çok acıklıysa da, günümüzde çok fazla rastlanan inkar edilemez bir olgudur. Belki de bunun çözümü, öncelikle böyle bir sorunun varlığını kabullenmek ve ne olursak olalım, ister “Tam” ister “Şeeno Yodea Lişol”; bir “Haham”ın yardımıyla, beşinci neslin oluşumundan önce bu gidişatı engellemektir.

Bu yazı "Pesah Agadası" kitabından alınmıştır )