Purim Nedir

alaha.jpg Purim’in ilk gecesi Cumartesi akşamına geldiğinde,Şabat çıkışı ile ilgili alahalar şunlardır :

Megilat Ester: Ester'in KitabiPurim bayramının tam olarak ne ifade ettiğini anlayabilmek için, bu yazıda, Megilat Ester'i olabildiğince geniş bir açıklamayla birlikte sunacağız. Burada verdiğimiz açıklama, genel olarak, büyük Tora bilgini Vilna'lı Gaon Rabi Eliyau'nun Megila ile ilgili yazdığı arka plan bilgileri baz almaktadır.

Purim bayramının tam olarak ne ifade ettiğini anlayabilmek için, bu yazıda, Megilat Ester'i olabildiğince geniş bir açıklamayla birlikte sunacağız. Burada verdiğimiz açıklama, genel olarak, büyük Tora bilgini Vilna'lı Gaon Rabi Eliyau'nun Megila ile ilgili yazdığı arka plan bilgileri baz almaktadır.

Ahaşveroş'un tahtının inşasının tamamlanması ve başkentin Şuşan'a zorunlu (!) bir şekilde taşınması, Ahaşveroş'un krallığının üçüncü yılına rastlar. Bu olaylar onuruna Ahaşveroş büyük bir kutlama şöleni düzenlenmesini ister.

Vaşti, yüksek ahlaki standartlara sahip bir kişi olarak tanınan biri değildir. Dolayısıyla, normal şartlarda, böylesi bir isteği yerine getirmesi büyük bir sürpriz olmayacaktır. Ancak Ahaşveroş'a bir ders vermeyi kafasına koymuş olduğu için bu isteği geri çevirir.

Vaşti'nin idamından sonra Ahaşveroş'un öfkesi diner. Güzel karısını hatırladıkça üzüntüsü gittikçe artmaktadır. Hizmetkarları, kralın bu ruh halini görünce kendisine bir fikir verirler. Buna göre, imparatorluktaki güzel kadınlar araştırılacaktır.

Megila "güzellik yarışması"na geçmeden önce, bize Purim olaylarının baş kahramanlarını tanıtmaktadır: Mordehay ve Ester. Mordehay, Babil Kralı Nevukadnetsar tarafından Erets-Yisrael'den sürülenler arasındadır ve Şuşan'da yaşamaktadır. Burada, yetim kalmış kuzini Ester'i büyütme işini üstüne almıştır. Mordehay, Ester'in özel biri olduğunu fark etmiş, ona gerekli eğitimi vermiş ve Yahudi hayatına bağlı biri olması için gerekli ortamı sağlamıştır.

Ester, Ahaşveroş'un önüne getirilir. "Esareti" sebebiyle fiziksel olarak çok şey kaybetmiş olsa da, Ahaşveroş kendisini çok güzel bulur. Hatta beğenisi, Ester'den daha iyisini bulamayacağını düşünecek derecede yüksektir.

Mordehay devamlı olarak saray kapısı civarında dolaştığı için, etrafta olan olaylar konusunda da bilgi sahibi olabilmektedir. Bir gün, kralın Bigtan ve Tereş adlı iki muhafızının Ahaşveroş'a bir suikast düzenleme planına şahit olur.

Saray çevresinde asayiş sağlandıktan sonra Ahaşveroş Aman'ı başvezirlik konumuna yükseltir. Bunun yanında kral, saray sınırları içindeki tüm personelin, Aman'ı gördüklerinde eğilmeleri konusunda bir emir verir. Bu şekilde, Aman egosunu tatmin etmek istediği herhangi bir zaman, saray kapısına doğru ilerleyecek ve kendi önünde eğilen bir grup insan görerek mutlu olacaktır.

[Aman bu tarihe zar atarak ulaşmıştır. Kullandığı zar günümüzde kullanılan küp şeklindeki zarlardır. Küpün her yüzünde, sayıların karşılığı İbranice olarak yazılıydı. Aman ilk zarı attığında Alef (1), İkinci zar ise Gimel (3) gelir.

Ester, Mordehay'ın bu sözleri üzerine kralla konuşmayı kabul eder. Mordehay'dan, Şuşan'daki tüm Yahudileri toplamasını ister. Kendisinin ve cariyelerinin üç gün boyunca oruç tutacaklarını söyler ve tüm Şuşan Yahudilerinin de aynı şekilde davranmasını istediğini belirtir. Bu üç günün bitiminde, kanuna aykırı olmasına rağmen, kralın karşısına çıkacağını söyler. Mordehay, Ester'in isteklerini yerine getirir.

Parti

Ahaşveroş zaman kaybetmeden, bu davete gelmesi için Aman'ı çağırtır. Davet Ahaşveroş ve Aman'ın katılımıyla başlar. Ahaşveroş Ester'e, ne istediğini tekrar sorar. Ester, Yahudileri kurtarma amacıyla yaptığı hareketlerin Tanrı tarafından da onaylandığından emin olmak istediği için, Ahaşveroş'a ileteceği her türlü kurtuluş isteğini ertesi güne saklar.

İlk partinin gecesinde, Ahaşveroş uyumakta güçlük çekmektedir. O gün yaşadığı olaylar aklını kurcalamaktadır. Ahaşveroş, Ester'in, hayatını tehlikeye atma pahasına kendisiyle konuşmak istemesinin, ertesi günkü davette dile getireceği dileğinin büyük bir şey olduğu anlamına geldiğini düşünür.

Ahaşveroş Aman'a, söylediklerini, saray kapısında oturan Mordehay için (taç hariç) harfiyen uygulamasını emreder. Tek detayı bile atlamayacaktır. Ahaşveroş Aman'ı acele ettirdiği için, başvezir geliş maruzatını bildirecek fırsat bulamaz. Çaresiz, kralın söylediğini yerine getirir.

Ester artık Aman'la yüzleşmeye hazırdır. Tanrı'dan beklediği mesajı almıştır. Mordehay'ın onurlandırılması pahasına Aman'ın küçük düşmesi, bir anlamda, Yahudileri kurtarmaya çalışma zamanının gelişini müjdelemektedir. Ahaşveroş Ester'den isteğini sorar ve bu kez cevabını alır.

Aman öldürüldükten sonra, aynı gün içinde, Ahaşveroş Aman'ın tüm varlığını Ester'in eline verir. Ester artık geçmişini açıklamıştır ve Ahaşveroş'a Mordehay ile bağlantısını tam olarak anlatabilecektir. 

Adar ayının 13'ünde, imparatorluk genelindeki Yahudiler, organize gruplar halinde, kendilerine zarar vermek isteyen kişilere saldırırlar. Yahudilere karşı direnç, iki sebepten dolayı, çok düşük düzeyde kalır.

Şuşan dışında oturan Yahudiler 13 Adar günü savaşı bitirirler. Ertesi gün, 14 Adar'da, bu zaferi mutlulukla, ziyafetlerle, birbirlerine yemek hediyeleri ve fakirlere para vererek kutlarlar. 14 Adar günü savaşlarını sürdüren Şuşan Yahudileri ise kutlamalarını 15 Adar günü gerçekleştirirler.