'En iyi'nin, en azılı düşmanı, 'yeteri kadar iyi'dir.
5 Kislev 5778 :: 23 Kasım 2017             

Haftanın Bilgileri


19 Kas 2017 - 25 Kas 2017

1 Kislev 5778 - 7 Kislev 5778

İstanbul

Şabat Başlangıç :
(Kabalat Şabat)

17:24

Şabat Bitiş :
(Motsae Şabat)

18:04

İzmir

Şabat Başlangıç :
(Kabalat Şabat)

17:32

Şabat Bitiş :
(Motsae Şabat)

18:22

Haftanın Peraşası

Vayetse

Magen David Yazdır

Magen DavidEfsaneye göre, "Goliat" adlı deve karşı savaşırken, küçük David'i koruyan kalkanın üzerine bir altıgen motifi işlenmişti. Bu motif belki de şeklini David adının İbranice'deki yazılışına borçludur: David İbranice'de üç harfle: "Dalet-vav - dalet" harfleriyle yazılır. Çok eski İbrani alfabesinde ise Dalet harfi Yunan alfabesindeki "Delta"ya benzeyen küçük bir üçgen şekille yazılırdı.İki "Dalet"in birleşmesi, yani iki üçgenin altıgen bir yıldız şeklinde çizilmesi Kral David'in adını temsil ediyordu. Bu şeklin Kral David'in monogramı olması mantıklı bir varsayımdır.

İbranice'de "Magen" sözcüğü, savunma anlamındaki "Lehagen/Hagana" sözcüğüyle aynı köke sahiptir ve "savunucu, koruyucu" anlamını taşır. Magen, ayrıca, koruyucu bir alet olan "kalkan"a verilen addır. Buna göre, Magen David, "David'in kalkanı, David'in koruyucusu" demektir.

Diğer bir efsaneye göre, Goliyat'ın kalkanını büyük bir yıldız süsler. Genç David, bu devi öldürdükten sonra, kalkanına sahip olur ve yıldızı da Tanrı'ya sığınmanın bir simgesi olarak benimser.

David, tıpkı bir kalkanın arkasına sığınır gibi Tanrı'nın korumasına sığındığını dualarında, şiir ve mezmurlarında defalarca tekrarlar. David'in mezmurlarının tekrarlanan teması "Tanrı benim kalkanımdır" sözleridir (Bkz. Mezmur 18).

Tora, bilinen bir örgütlenmiş orduyu kuran Kral David'in, askerlerini profesyonel savaşçı olarak yetiştirdiğini yazar. David, askerlerinin zırhlarında da Tanrısal himaye sembolü olarak altıgen yıldız motiflerini kullanmıştır.

David'in oğlu, Kral Şelomo (Şeloma Ameleh) ise sembol olarak altı köşeli değil de beş köşeli (pentagram) yıldızı benimsemiştir. Bu yıldız Şelomo Ameleh'in mühürlü yüzüğünde yer almaktaydı ve kralın mabedinde de yüzlerce altın kakmalı kalkan bulunmaktaydı.

Altıgen Yıldızın Tarihçesi

Tarihte 6 köşeli yıldızın ilk olarak kimler tarafından kullanıldığı bilinmemekteyse de, Bronz çağına (M.Ö. 3200 - 1200) dayanan bir geçmişi olduğu düşünülür.

·         İsrail'de bugün, bu motifin en eski arkeolojik kalıntısına Bet-El yöresindeki M.Ö. 10 ila 20 yıllarına ait bir yapıda rastlanmıştır. Aynı motif Kineret Gölü kıyısında, 2. yüzyıldan kalan Kfar-Nahum Sinagogu'ndaki oyma kalıntılarında görülebilir. Mozaik, fresk ve taş oymaları bakımından son derece zengin olan bu sinagogun kalıntıları arasında o yörede yetişen meyve ve sebze motiflerinin yanı sıra Menora gibi dinsel simgelerle 5 veya 6 köşeli yıldız motifleri görülebilir.

·         6.yüzyıl İtalya ve İspanyası'nda bu yıldızın, "David" adlı kişilerin mezar taşlarına kazıtılmış olduğu görünür. İlginç bir örnek de 17.yüzyıl Almanyası'ndaki David Gans adlı bir Rabi'nin mezar taşıdır. Rabi Gans'ın mezar taşında bir David yıldızının üzerine yerleştirilmiş bir kaz resmi görülmektedir. "Gans" sözcüğü, almanca "Kaz" demektir. Böylece yıldız Rabinin adını, kaz resmi de soyadını simgelemektedir.

·         Kahire Geniza'sında (Eski din kitaplarının saklandığı genelde gömüldüğü yer) bulunan 10. yüzyıla ait bir okul defterinde İbranice egzersizleri süsleyen bir Menoranın iki yanına çizilmiş Magen David'ler bu yıldızın diğer tipik Yahudi sembolleriyle birlikte kullanılmasının en eski örneklerden biri sayılabilir.

·         Altıgen yıldızın ilk kez "David Yıldızı" olarak adlandırılmasına yazılı örnek 13. yüzyılda, Kabalist Yosef Gikatilla'nın eserlerinde görülüyor.

·         Yahudi basın tarihinin bilinen ilk İbranice kitabı Prag'da 1512'de basılan "Sefer Tefirot"tur. Bu kitabın kapağını büyük bir Magen David süsler.

·         Magen David Yahudilik simgesi olarak ilk kez Prag Yahudi Cemaati tarafından kullanılmış ve bu cemaatin özel ve resmi sembolü olarak kabul edilmiştir. Bu sembolün diğer komşu Bohemıa cemaatleri yoluyla Viyana'ya kadar ulaştığı varsayılmaktadır. Viyana'nın eski Yahudi mahallesiyle Hıristiyan mahallesi arasındaki sınırı belirleyen, üzerine bir David yıldızı oyulmuş, 1656 tarihli ünlü Dikilitaş bugün hala ziyaret edilebilir.

·         Daha ileri yıllarda Baron Shlomo Meir Rothschild 1822'de Viyana'da Şövalıe ilan edildiğinde bu yıldızı aile armasına almıştı. 19. yüzyıl başlarının ünlü Yahudi Alman yazarı Heinrich Heine, Hıristiyanlığa dönmüş olmasına rağmen gazete makalelerini isim yerine altıgen bir yıldızla imzalamaktaydı.

·         Magen David'e daha büyük ölçüde önem ve anlam Kabala ile gelmiştir. Devrimizin ünlü Kabalisti Gershon Sholem; Magen David'in evrimlerini şöyle özetler: "Hıristiyan dünyasınca kabul edilen Haç'a karşılık Yahudilerin de özgün bir sembol benimsemeleri ihtiyacı doğmuştu. Haç'ın ifade ettiği anlama sahip olmasa da, "Magen David" yaygınlıkla tanınıp sevilmiş bir şekildi ve Yahudi dünyasına kendini kolaylıkla kabul ettirmişti."

Magen David ve Sembolizm

Bu yıldız iki eşkenar üçgenden oluştuğuna göre sembolizmasını da yine üçlem olarak incelemek yerinde olur. Her millet ve kültürde üç sayısı, kutsal, simgesel veya mistik anlamlar taşır. Üçgenin simgelediği kavramlara örnek olarak, anne - baba - çocuk ilişkileri (aile), geçmiş - şimdi - gelecek, toprak - su - hava gibi temel doğa elemanlarıyla maddenin üç hali: katı - sıvı - gaz veya atomdaki proton - nötron - elektron üçlüleri gösterilebilir.

Tora'da da üçlü kavramlar sık sık tekrarlanmıştır:

·         Tanrısal ışık (Or) ve Meorot adı verilen gece ile gündüze hükmeden iki büyük ışık (ay ve güneş). Nuh'un gemisi üç katlıdır. Aırıca, Nuh'un üç oğlu vardır: Ham - Sam ve Yafet ve bunlar sırasıyla Ruh'un, Duygu'nun ve Düşünce'nin simgesidirler.

·         Avraam'dan üç ayrı nesil doğar: Yİşmael - Yisrael ve Esav.

·         Yahudi milletini oluşturan halk tabakaları da üçtür: Kohenler - Leviler - İsrael'ler. Bu türden örnekleri daha da çoğaltmak mümkün. Aırıca insanlığın üç temel öğesi: Hakikat - özgürlük ve sevgi kavramlarını saymak yerinde olur.

Bizim uzun ve zor tarihimiz boyunca, şunu farkettik ki, bizlerin tek umudu Tanrı'ya olan güvenimizdir. Magen David, ( Kelime anlamı olarak David'in kalkanı) ‘in altı köşesi vardır. Bu da Allah'ın tüm kainata hükmettiğini ve bizleri 6 yönden de koruduğunu sembolize eder: Kuzey, Güney, Doğu, Batı , Aşağı ve Yukarı. Buna benzer bir sembol ‘Şema' duasını okurken de karşımıza çıkar.

Rabi Moshe Feinstein, Kral David'in 6 köşeli işaretini , savaşta Allah'ın onu koruduğunu göstermek için kullandığını söyler. ("Igrot Moshe" - O.C. 3:15)

Kabala'da, iki üçgenin, insanların içindeki mücadeleleri yansıttığı anlatılır: İyilik / kötülük, manevi /maddi ,v.s. İki üçgen ayrıca ,Yahudi ile Allah arasındaki karşılıklı ilişkiyi de temsil ediyor olabilir. Yukarı işaret eden üçgen, cennete gidecek iyi davranışlarımızı , aşağı işaret eden üçgen ise bu iyiliklerin harekete geçirip dünyaya doğru getireceği iyilik dalgasını ifade ediyor olabilir.

Bir başka fikir ise, 6 kenarı olan bir kübün , formunu ,ağırlık merkezinden aldığıdır. İç merkez, ,6 evrensel yönün çevrelediği ruhsal boyutu temsil etmektedir . Yine , altıgen merkezli , 6 köşeli yıldızda bunu görebiliyoruz. Bu arada, aynı fikir, Şabat için de geçerlidir: 6 günü dengeye kavuşturan 7. Gün.

 

Gelecek Bayram


HANUKA

Kendini Geliştirmenin Yolları

ASLA SIKILMAYIN ASLA SIKILMAYIN

Miladi Takvimi Çevir


    

İbrani Takvimi Çevir