Aldığını hatırında tut, verdiğini unut.
11 Kislev 5779 :: 19 Kasım 2018             

Haftanın Bilgileri


18 Kas 2018 - 24 Kas 2018

10 Kislev 5779 - 16 Kislev 5779

İstanbul

Şabat Başlangıç :
(Kabalat Şabat)

17:25

Şabat Bitiş :
(Motsae Şabat)

18:05

İzmir

Şabat Başlangıç :
(Kabalat Şabat)

17:33

Şabat Bitiş :
(Motsae Şabat)

18:22

Haftanın Peraşası

Vayi?lah

Purim Alahaları Yazdır

alaha.jpg Purim’in ilk gecesi Cumartesi akşamına geldiğinde,Şabat çıkışı ile ilgili alahalar şunlardır :

* Şabat günü yenilen seuda şlişit  motsae Şabat'a kadar uzadıysa, hatta motsae şabat vaktinde ekmek yendiyse bile, birkat amazon'da al anisim paragrafı eklenmez, sadece retse paragrafı eklenir.

 * Şabat günü taşımaya olanak sağlayan çit yani "eruv" olan bir yerde bile Şabat bitmeden megila sinagoga getirilmez. Ancak megila ve zeher lemahatsit aşekel için kullanılacak paralar Şabat çıkış saati geçtiği takdirde kala "Baruh Amavdil ben kodeş lehol" denilerek taşınabilir.

 * Hazan Megila'ya başlamadan önce Bore meore aeş berahasını cemaatin de yükümlülüğünü yerine getirdiğini düşünerek söyler. Kısaca merasim şöyle gerçekleşir: amidanın ardından yarım kadiş söylenir, Şuva Aşem'den Veareu Bişuati'ye kadar söylendikten sonra Bore Meore Aeş berahası söylenir. Evde yapılacak olan avdalada ev reisi bu berahayı atlar ve tercihen eşinin söylemesi iyidir. Ev reisi sinagogda "Bore Meore Aeş" berahasını söyleme yükümlülüğünü yerine getirmiş olmasına rağmen evde de söyleyebilir diyen görüşler varsa da, tercih berahayı kadının söylemesidir.   


MAHATSİT AŞEKEL
* Geleneğimiz Mahatsit Aşekel'i Megila okunuşundan önce vermektir. Bu paraları Mahatsit Aşekel diye adlandırmak büyük günahtır, onun yerine Mahatsit Aşekel'in anısına verilen paralar diye adlandırılmaları gerekir.
  
* Kişi Mahatsit Aşekel mitsvasını yerine getirmek için üç yarım kuruş vermesi yeterli olsa da, biz Sefaradilerin geleneği 35 şekel (ve İstanbul'da da cemaatin belirlediği miktarı) vermektir.  

*  Mahatsit Aşekel'i kişi kendisi, eşi ve çocukları için vermelidir. Durumu zorda olan kişi üç tane yarım kuruş madeni parası ile de yükümlülüğünü yerine getirebilir.

MEGİLA'NIN OKUNMASI 

* Elinde kaşer parşömene yazılmış Megilat Ester bulunan kişilerin berahadan önce ellerini yıkamaları iyi bir gelenektir.  

*  Megila'yı dua kitabından okuyan bir kişi kelimeleri hazan ile birlikte söylememeli, sadece dinlemelidir.  

*  Megila'yı dinleyen kişi, hazanın ağzından çıkardığı her kelimeyi dikkatle dinlemeli ve bir kelime dahi kaçırmamalıdır. Kaçıran veya konuşan kişi yükümlülüğünü yerine getirmemiş sayılır ve beraha söyleyip tekrardan Megila'yı okuması gerekir. 

*  Aynı şekilde hazan da bir kelime dahi kaçırdıysa dinleyenler yükümlülüklerini yerine getirmemiş sayılırlar. 

Kişi çocukların "Aman" isminde ses çıkardıkları zaman hazanı duymadıysa, Megila'yı kitaptan okuyorsa bile kaçırdığı kelimeyi söyleyerek tamamlayabilir veyükümlülüğünü "bediavad" yerine getirebilir. Bu nedenle de herkesin elinde kaşer megila olması önemlidir. 

* Megilat Ester radyo veya telefon aracılığıyla canlı yayında bile dinlenmemelidir. Ayrıca hoparlörden bile dinlemekten kaçınmak gerekir.

  * Megilat Ester ezbere okunmaz. Bu nedenle kişi Aman'ın oğullarını tek nefeste okumaya çalışırken Veet kelimelerini ezbere okumamaya özen göstermelidir. 

  * Elinde kaşer Megilat Ester bulunan kişilerin okumaya başlamadan önce tümünü açmalarına gerek yoktur. Ancak hazan okumadan önce bütün Megila'yı açar. 

  * Megila'yı dinlemiş birisi ardından evde eşine veya dinlememiş kadınlara okur ve önceki berahaları söyler, ancak sonraki berahaları söylemez. 


MATANOT LAEVYONİM

  * Purim günü en az iki fakir kişiye birer çeşit yiyecek verilmesi gerekir. Her ne kadar en az bir miktar ile bile insan yükümlülüğünü yerine getirebilirse de, seudasında yiyebileceği veya seudasını bu yiyecekle yapabilecek kadar miktarda olmalıdır. Ancak kişi iki fakire verdikten sonra diğer fakirlere  istediği kadar verebilir. 

  * Matanot Laevyonim mitsvasının zamanı her ne kadar gündüz de olsa, kişi gabayı, Purim günü vermek kaydıyla, elçi olarak belirleyip önceden de verebilir. 

  Eğer kişi "zeher leMahatsit Aşekel"i fakirlere dağıtıyor ise aynı zamanda Matanot Laevyonim mitsvasını da yerine getirmiş sayılır. 

  * Kişi Matanot Laevyonim ve zeher leMahatsit Aşekel mitsvalarını yerine getirmek için kullandığı parayı maaşından ayırdığı onda bir yani maaserden kullanamaz. Ancak ikiden fazla vereceği fakirlere maaserden kullanabilir.

  * Kişi Matanot Laevyonim mitsvasını yeşivalara veya orada öğrenenlere vererek yerine getiremez. 

  *  Kişinin eşi, çocukları (kız veya erkek) mitsvaları yerine getirmeleri gereken yaşa geldilerse Matanot Laevyonim mitsvasından yükümlüdürler. Ancak aile reisi aile bireyleri için veriyorsa, gabaya veya elçi olarak belirlediği kişiye bu mitsvayı aile bireyleri için de verdiğini belirtmelidir. 


MİŞLOAH MANOT

*  Bu mitsvanın iki nedeni vardır; birincisi herkesin Purim günü yiyeceği olması, ikincisi de Yahudiler arasındaki sevginin ve birliğin artmasıdır. 

Bu iki nedene göre şöyle bir sonuç çıkarabiliriz: 14 Adar'da Purim'i kutlayan birisi 14 Adar günü, 15 Adar'da kutlayacak birisine Mişloah Manot vermemelidir. Sebebi ise başta açıkladığımız iki sebebe dayanır. Mişloah Manot'un amacı Yahudiler'in arasındaki sevgiyi arttırmak ise, bir gün önce verilebilir. Ancak Mişloah Manot'un amacı Purim günü herkesin yiyeceği olması ise yükümlülüğünü bir önceki gün veremez. Bu nedenle Mişloah Manot mitsvasını en iyi şekilde yerine getirmek isteyen kişi kendi gününde Purim kutlayan bir kişiye vermelidir. 

  * Purim günü her kişi en az bir kişiye iki çeşit yiyecek götürmekle yükümlüdür. Kişi birçok kişiye bir defada yollasa bile yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır. Kişi ne kadar çok kişiye gönderebilirse o kadar övgüye değerdir.

  * Bu mitsvadan kadınlar, evli kadınlar ve bat mitsva yapmış kızlar da yükümlüdürler. Evli kadın kocasının gönderdiği ile yükümlülüğünü yerine getiremez, ayrıca bat mitsva yapmamış küçük kızlar da eğitilmelidirler.

  * Mişloah Manot verilirken dikkat edilmesi gereken noktalardan biri de kızların kızlara ve erkeklerin de erkeklere vermesidir.

  *  Şiva döneminde bulunan avel Purim mitsvalarından yükümlüdür. Yükümlü olmasına rağmen, ikiden fazla kişiye çok gösterişli olmayan Mişloah Manot göndermelidir.

  *  Anne veya babasının vefatı nedeniyle 12 ay veya diğer yakınları nedeniyle 1 ay boyunca avel olan kişilere Mişloah Manot gönderilir. 


Purim Seudası

  * Purim seudasına gündüz vaktinde başlanması gerektiği için, seudadan önce minha duası söylenmesi gerekir. Kişi, Yeruşalayim'de yani 15 Adar'da seudasını yapıyor ve seudanın bitişi 16 Adar'a sarkıyorsa bile Al Anisim söyler. Kabala'ya göre ise seudaya şahrit duasından sonra başlamak gerekir. 

  * Purim seudasını krallara uygun şekilde uzatarak ve ekmek yiyerek yerine getirilmesi gerekir. Amida'da veya Birkat Amazon'da Al Anisim paragrafı unutulduysa geri dönülmez. Arahman cümlelerinin arasına şu cümle eklenir: "Arahman U Yaase Lanu Nisim veNiflaot Keşem Şeasa Laavotenu Bayamim Aem Bazeman Aze, Bime Mordehay ve Ester..."

  *  12 ay boyunca anne veya babasına avel olan kişi bir başkasının seudasına müzikli çalgılar olmadığı takdirde gidebilir.

  Kişi şarhoş olunca Birkat Amazon, Arvit veya Keriat Şema Al Amita gibi yerine getirmesi gereken mitsvaları yerine getiremeyeceğini biliyorsa, sarhoş olmamaya özen göstermelidir. Ancak mitsvanın zamanı gelmeden önce sarhoş ise ve zamanı geldiğinde hala sarhoşluğundan çıkamadıysa ve bu yüzden Arvit duasını söyleyemediyse eğer, Şahrit duasını iki defa okuması gerekecektir. 

  

BAYRAM GÜNÜ İŞ YAPMAK

* Purim'de akşam iş yapılabilir ancak ertesi gün iş yapılmaması adettir. Bu nedenle çamaşır makinesi ile bile çamaşır yıkanmaz ve buna benzer uzun sürecek işler yapılmaz. Ancak Purim ihtiyacı için ise her türlü iş yapılabilir.

* Bayram günü iş yapılmama adeti her şehrin Megila'yı okuduğu gün ile geçerlidir. Yeruşalayim 15 Adar'da ve diğer tüm şehirler 14 Adar'da iş yapmazlar.

 

BAYRAM KIYAFETLERİ

* Purim günü çeşitli kıyafetler giymek isteyen kişilerin dikkat etmeleri gereken noktalardan biri karşı cinsin kıyafetlerini giymemektir. Erkeklerin etek veya kadın şapkası gibi kıyafetler giymemeleri, hatta sadece bir kıyafet bile giymemeleri gerekir. Küçük çocuklara ise giydiren kişinin güvenebileceği görüşler vardır, buna rağmen küçüklükten çocukları buna alıştırmamak gerekir.  

 

 

Gelecek Bayram


HANUKA

Kendini Geliştirmenin Yolları

GÜZEL KONUŞMA SANATI GÜZEL KONUŞMA SANATI

Miladi Takvimi Çevir


    

İbrani Takvimi Çevir